ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΩΝ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (τέλη 19ου αιώνα - 1968)

- Τέλη 19ου αιώνα: Στην Ερμούπολη, στην Αθήνα, στον Πειραιά, στη Χαλκίδα, στο Βόλο, στη Λάρισα, στην Κέρκυρα, στο Αγρίνιο, στην Κεφαλλονιά, στην Πάτρα, στη Θεσσαλονίκη και αργότερα στην Καβάλα, τη Δράμα, την Ξάνθη και αλλού, ιδρύονται διάφορες οργανώσεις νέων με τη μορφή των Μορφωτικών Ομίλων Νέων, με πολιτικο - μορφωτικό κυρίως, περιεχόμενο. Στους μορφωτικούς αυτούς ομίλους νέων λειτουργούσαν τμήματα χορωδίας με μουσικά όργανα, μαντολινάτες, κλπ., οργανώνονταν διαλέξεις και συζητήσεις, γίνονταν μαθήματα και σιγά-σιγά άρχισαν να διαδίδονται στα μέλη τους και οι σοσιαλιστικές ιδέες.

- Αρχές 20ού αιώνα: Οι Μορφωτικοί Ομιλοι μετονομάζονται σε Σοσιαλιστικούς Ομίλους Νέων ή Σοσιαλιστικές Νεολαίες.

- 1910: Στη Θεσσαλονίκη, την Καβάλα, τη Δράμα, την Αθήνα, το Βόλο, την Κέρκυρα, την Κεφαλλονιά, τη Λάρισα, την Πάτρα, τον Πειραιά, την Ερμούπολη και αλλού, ιδρύονται νέες Σοσιαλιστικές Νεολαίες.

- 1911: Στην Αθήνα ιδρύεται ο «Σοσιαλιστικός Ομιλος της Ελληνικής Νεολαίας» από νέους εργάτες.

- Μάης 1912: Ο «Σοσιαλιστικός Ομιλος της Ελληνικής Νεολαίας» εκδίδει το 15ήμερο περιοδικό με τον τίτλο: «Ανάστασις».

- 1916: Με πρωτοβουλία του Δημοσθένη Λιγδόπουλου, ιδρύεται στην Αθήνα η «Σοσιαλιστική Νεολαία», σαν πολιτική οργάνωση η οποία δίνει έμφαση στις αρχές του επιστημονικού σοσιαλισμού των Μαρξ-Ενγκελς και στην ανάγκη της διαφώτισης και της οργάνωσης της εργαζόμενης νεολαίας. Από το δημοσιογραφικό της όργανο τον «Εργατικό Αγώνα», που είναι το εγκυρότερο δημοσιογραφικό όργανο της σοσιαλιστικής και εργατικής κίνησης προπαγανδίζει τον επιστημονικό σοσιαλισμό. Η «Σοσιαλιστική Νεολαία» με οργανωτή, καθοδηγητή και εμψυχωτή το Δημοσθένη Λιγδόπουλο, άρχισε να δρα επαναστατικά. Χάρη στην επιμονή του Δ. Λιγδόπουλου επικράτησαν τελικά στο ιδρυτικό Συνέδριο του ΣΕΚΕ, οι συνεπείς μαρξιστικές θέσεις.

Το Γενάρη του 1920 ο Δ. Λιγδόπουλος παίρνει μέρος στην 1η Συνδιάσκεψη των Κομμουνιστικών Κομμάτων της Βαλκανικής στη Σόφια, όπου η Βαλκανική Σοσιαλιστική Ομοσπονδία μετονομάστηκε σε Βαλκανική Κομμουνιστική Ομοσπονδία (ΒΚΟ).

Με βάση την απόφαση για τη σύνδεση του ΣΕΚΕ (Κ) με την ΚΔ, ο Δ. Λιγδόπουλος στέλνεται στη Μόσχα για να πάρει μέρος στο 2ο Συνέδριο της ΚΔ (Ιούλης 1920), αλλά, δυστυχώς, δεν επέστρεψε στην Ελλάδα, διότι στις 21 του Οκτώβρη 1920, δολοφονήθηκε στη Μαύρη Θάλασσα μαζί με τον Ελληνορώσο αγωνιστή Ωρίωνα Αλεξάκη.

- Νοέμβρης 1918: Ο «Εργατικός Αγών» γίνεται επίσημο όργανο του νεοϊδρυμένου Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Ελλάδας (ΣΕΚΕ).

- 1919: Οι Σοσιαλιστικές Νεολαίες εντάσσονται σαν όμιλοι στα Τμήματα του ΣΕΚΕ και δρουν κάτω από την καθοδήγησή τους.

- Μέσα του 1920: Ιδρύεται η Ομοσπονδία Σοσιαλιστικών Εργατικών Νεολαιών της Ελλάδας (ΟΣΕΝΕ), που εκδίδει για λίγους μήνες το 15ήμερο περιοδικό «Νέα Ζωή». Ταυτόχρονα με την ίδρυση της ΟΣΕΝΕ εμφανίζεται και η «Ενωσις Σοσιαλιστών Φοιτητών και Σπουδαστών Ελλάδας» σαν τμήμα της Ομοσπονδίας.

- 1η Αυγούστου 1922: Κυκλοφορεί το 15ήμερο περιοδικό «Νεολαία», που αργότερα γίνεται όργανο της Ομοσπονδίας των Κομμουνιστικών Νεολαιών της Ελλάδας (ΟΚΝΕ).

- 2 Οκτώβρη 1920: Στο Εκτακτο Εκλογικό Συνέδριο του ΣΕΚΕ αντιπροσωπεύεται και η ΟΣΕΝΕ.

- 15 Οκτώβρη 1922: Η ΚΕ της Ομοσπονδίας Σοσιαλιστικών Εργατικών Νεολαιών (ΟΣΕΝΕ) αποφασίζει τη σύγκληση του 1ου Συνεδρίου των Νεολαιών.

- 28 Νοέμβρη 1922: Στη Θεσσαλονίκη συνέρχεται το 1ο Συνέδριο των Νεολαιών. Ιδρύεται η Ομοσπονδία των Κομμουνιστικών Νεολαιών της Ελλάδας (ΟΚΝΕ). Η ΟΣΕΝΕ παύει να υπάρχει.

- 1η Ιούλη 1923: Το 15ήμερο περιοδικό «Νεολαία» άρχισε να βγαίνει με τον τίτλο «Η Νεολαία», όργανο της Ομοσπονδίας των Κομμουνιστικών Νεολαιών.

- 15 - 21 Μάρτη 1924: Συνέρχεται στη Θεσσαλονίκη το 2ο Συνέδριο της ΟΚΝΕ.

- 30 Σεπτέμβρη 1925: Η δικτατορία Θ. Παγκάλου εντείνει τους διωγμούς κατά του ΚΚΕ και της ΟΚΝΕ. Απαγορεύει την έκδοση του «Ριζοσπάστη», της «Κομμουνιστικής Επιθεώρησης» και του δημοσιογραφικού οργάνου της ΟΚΝΕ «Η Νεολαία».

- 25-31 Δεκέμβρη 1925: Σε συνθήκες πλήρους παρανομίας συνέρχεται στην Αθήνα το 3ο Συνέδριο της ΟΚΝΕ.

- 1925: Στη Θεσσαλονίκη κυκλοφορεί πολυγραφημένος «Ο Φαντάρος» και από τις αρχές του 1928 αρχίζουν να κυκλοφορούν η «Στρατώνα», σαν όργανο των στρατιωτών και η «Τσιμινιέρα» σαν όργανο των ναυτών, καθώς και μια σειρά άλλες εφημεριδούλες, όπως: «Ο Τηλεγραφητής», «Ο Σκαπανέας», «Ο Κόκκινος Ναύτης», «Ο Κόκκινος Σκαπανέας», κ.ά.

- 8 Δεκέμβρη 1926: Κυκλοφορεί ο «Νέος Λενινιστής» σα μηνιάτικο δελτίο της Κεντρικής Επιτροπής της ΟΚΝΕ στην αρχή, το οποίο εξελίσσεται στην πορεία σε περιοδικό, θεωρητικό όργανο της ΟΚΝΕ.

- 2 Φλεβάρη 1927: Συνέρχεται στην Αθήνα Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της ΟΚΝΕ, που λόγω των σημαντικών αποφάσεων που παίρνει παίζει ρόλο Συνεδρίου.

- Οκτώβρης 1927: Τιμώντας τη 10η επέτειο της Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης, η ΟΚΝΕ οργανώνει έρανο για την αποστολή στον Κόκκινο Στρατό του αντίτιμου ενός πολυβόλου. Από τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν αγοράστηκαν πολυβόλα και σχηματίστηκε μια πολυβολαρχία στη φρουρά της Μόσχας, που πήρε τιμητικά την ονομασία της ΟΚΝΕ.

- 1η Νοέμβρη 1927: Κυκλοφορεί το 15ήμερο περιοδικό «Βιβλιοθήκη του Νέου Λενινιστή».

- 18 Γενάρη 1929: Συνέρχεται το 4ο Συνέδριο της ΟΚΝΕ.

- 5 Σεπτέμβρη 1930: Η κυβέρνηση Ελ. Βενιζέλου απαγορεύει την κυκλοφορία του περιοδικού της ΟΚΝΕ «Η Νεολαία».

- Αρχές 1937: Χάρη στην ακούραστη δουλιά των νέων κομμουνιστών, συγκροτείται Αντιδικτατορικό Μέτωπο Νέων με τη συμμετοχή της ΟΚΝΕ, της Φιλελεύθερης Νεολαίας, της Ενωσης Νέων Ελλάδας, της Σοσιαλιστικής Νεολαίας, της Νεολαίας του Εθνικού Λαϊκού Κόμματος, της Νεολαίας του Κόμματος των Προοδευτικών, της Νεολαίας του Εργατοαγροτικού Κόμματος, της Δημοκρατικής Νεολαίας του Γ. Παπανδρέου, της Αγροτικής Νεολαίας του Μυλωνά και της Εθνικής Νεολαίας του Π. Κανελλόπουλου.

Το Αντιδικτατορικό Μέτωπο Νέων εκδίδει στην αρχή τη δακτυλογραφημένη εφημεριδούλα «Ελευθερία» και αργότερα την έντυπη «Φλόγα» που τυπώνεται σε παράνομο τυπογραφείο του ΚΚΕ.

- 22 Νοέμβρη 1938: Στις φυλακές της Κέρκυρας πεθαίνει ύστερα από φρικτά βασανιστήρια ο Χρήστος Μαλτέζος, Γραμματέας της ΚΕ της ΟΚΝΕ.

- 5 Φλεβάρη 1942: Με πρωτοβουλία της ΟΚΝΕ ιδρύεται το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο Νέων (ΕΑΜΝ).

- Τέλη Μάρτη 1942: Συνέρχεται η 2η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της ΟΚΝΕ, που αποφασίζει τη δημιουργία μιας ενιαίας οργάνωσης νέων.

- 23 Φλεβάρη 1943: Υστερα από πρόταση της ΚΕ του ΕΑΜ Νέων ιδρύεται η Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων (ΕΠΟΝ), από τις πιο κάτω οργανώσεις: «Αγροτική Νεολαία Ελλάδας», «Ενιαία Εθνικοαπελευθερωτική Εργατοϋπαλληλική Νεολαία Ελλάδας», «Ενιαία Μαθητική Νεολαία», «Ενωση Νέων Αγωνιστών Ρούμελης», «Θεσσαλικός Ιερός Λόχος», «Λαϊκή Επαναστατική Νεολαία», «Λεύτερη Νέα», «Ομοσπονδία Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας», «Σοσιαλιστική Επαναστατική Πρωτοπορεία Ελλάδας», «Φιλική Εταιρία Νέων».

- 30 Ιούνη 1943: Κυκλοφορεί το πρώτο τεύχος του περιοδικού «Νέα Γενιά» όργανο του Κεντρικού Συμβουλίου της ΕΠΟΝ.

- 13-20 Γενάρη 1946: Συνέρχεται το 1ο Συνέδριο της ΕΠΟΝ

- 20 Φλεβάρη 1947: Το Πρωτοδικείο Αθηνών βγάζει απόφαση για τη διάλυση της ΕΠΟΝ. Η ΕΠΟΝ όμως συνεχίζει να δρα και να αγωνίζεται από τις γραμμές του ΔΣΕ, στις φυλακές και τις εξορίες και μετά στην πολιτική προσφυγιά.

Στις οργανώσεις των πολιτικών προσφύγων κυκλοφορούν για τη νεολαία και τα παιδιά, σαν κεντρικά όργανα, τα περιοδικά «Επονίτης» και «Αετόπουλα», «Τα χελιδόνια» στη Ρουμανία, η «Παιδική Φωνή», καθώς και το περιοδικό «Πυρσός».

- 15 Αυγούστου 1951: Ιδρύεται η Ενιαία Δημοκρατική Νεολαία Ελλάδας (ΕΔΝΕ).

- 5 Σεπτέμβρη 1952: Η κυβέρνηση διαλύει την ΕΔΝΕ, συλλαμβάνει και στέλνει στην εξορία πολλά στελέχη της. Σε συνέχεια ιδρύεται η Δημοκρατική Νεολαία της ΕΔΑ.

- 28 Μάη 1963: Ιδρύεται η Δημοκρατική Κίνηση Νέων «Γρηγόρης Λαμπράκης».

- 28 Μάρτη 1965: Επικυρώνεται και τυπικά η ίδρυση της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη με τη σύγκληση του 1ου Συνεδρίου της.

- 15 Σεπτέμβρη 1968: Ιδρύεται, ύστερα από απόφαση του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, η Κομμουνιστική Νεολαία Ελλάδας (ΚΝΕ).

- 22 Σεπτέμβρη 1968: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο του «ΟΔΗΓΗΤΗ», οργάνου του ΚΣ της ΚΝΕ.

Η ίδρυση της Κομμουνιστικής Νεολαίας Ελλάδας (ΚΝΕ) και η έκδοση του «Οδηγητή», αποτέλεσαν σημαντικό σταθμό για τη γενικότερη ανάπτυξη του επαναστατικού κινήματος στην πατρίδας μας.

Η ΚΝΕ είναι μαζική πολιτική πρωτοπόρα οργάνωση της ελληνικής νεολαίας. Διαπαιδαγωγεί τα μέλη της με τη θεωρία του Μαρξισμού-Λενινισμού. Δέχεται το Πρόγραμμα του ΚΚΕ, καθοδηγείται ιδεολογικά και πολιτικά απ’ αυτό, προωθεί την πολιτική του στη νεολαία, στηρίζεται στην ολόπλευρη βοήθειά του. Προετοιμάζει τα μέλη της να κατακτήσουν τον τιμημένο τίτλο του μέλους του ΚΚΕ.

 

ΔΙΟΡΘΩΣΗ

Λόγω πίεσης χρόνου, αλλά και λόγω δυσχέρειας προσπορισμού των αναγκαίων στοιχείων, μερικά στοιχεία του Χρονολογίου παρουσιάστηκαν χωρίς όλη την αναγκαία ακρίβεια. Συγκεκριμένα:

α) Η οργάνωση που ιδρύθηκε μετά την απαγόρευση της Ενιαίας Δημοκρατικής Νεολαίας Ελλάδας (ΕΔΝΕ), λεγόταν Νεολαία της ΕΔΑ και όχι Δημοκρατική Νεολαία της ΕΔΑ. Στα χρόνια που ακολούθησαν ανέπτυξε πλούσια δράση.

β) Η Δημοκρατική Κίνηση Νέων «Γρ. Λαμπράκης» πέρασε, στη διάρκεια του 1964, σε μια διαδικασία συγχώνευσης με τη Νεολαία της ΕΔΑ. Η διαδικασία αυτή επικυρώθηκε και με ανοιχτή εκδήλωση που έγινε το Σεπτέμβρη του 1964 σε κεντρικό θέατρο της Αθήνας. Από αυτή τη διαδικασία δημιουργήθηκε η Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη, της οποίας το ιδρυτικό συνέδριο έγινε στην Αθήνα στις 27-28 Μάρτη 1965.

Για την ιστορία σημειώνουμε ότι η Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη (ΔΝΛ) εξέδωσε και έντυπο όργανο, τη 15ήμερη εφημερίδα «Η ΓΕΝΗΑ ΜΑΣ», καθώς και θεωρητικό όργανο, το περιοδικό «ΤΑ ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ».

Ευχαριστούμε τους αναγνώστες μας, οι οποίοι με τις παρατηρήσεις τους μας βοήθησαν στις παραπάνω διορθώσεις.