ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ

Η υγεία, σαν κατάσταση σωματικής και ψυχικής ευεξίας, αποτελεί δικαίωμα για κάθε άνθρωπο, ανεξάρτητα από φυλή, χρώμα και κοινωνική ένταξη. Είναι ατομικό δικαίωμα που συνδέεται με την ίδια τη ζωή και την ποιότητά της και πρέπει να εξασφαλίζεται το ίδιο σε όλους, στα πλαίσια της κοινωνίας που εξελίσσεται.

Δεν πρέπει να συναρτάται με τις οικονομικές δυνατότητες και τον τόπο διαβίωσης. Η υγεία των ανθρώπων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες που συνδέονται με:

- Το είδος και τις συνθήκες εργασίας τους.

- Τον τόπο και την ποιότητα της κατοικίας τους.

- Τον υγιεινό χαρακτήρα του περιβάλλοντος που ζουν.

- Το είδος, την ποιότητα και την επάρκεια της διατροφής τους.

- Την ενδυμασία τους.

- Τη δυνατότητά τους να αναπαύονται και να αναπληρώνουν τις σωματικές και ψυχικές δυνάμεις που καθημερινά ξοδεύουν.

- Το μορφωτικό τους επίπεδο και τη συνεχιζόμενη ενημέρωσή τους.

Εξαρτάται, δηλαδή, από μια σειρά ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπίζονται από την οργανωμένη κοινωνία σε όφελος όλων των ανθρώπων, με την παροχή των απαραίτητων μέσων και δυνατοτήτων στην κατεύθυνση ικανοποίησής τους.

Συνεπώς η υγεία εξαρτάται σαφώς από τη δίκαια διανομή των αγαθών και των εισοδημάτων που η κοινωνία παράγει, από τις υγιεινές συνθήκες εργασίας που πρέπει να εξασφαλίζονται, από την πολιτική λαϊκής στέγης, από την αντιμετώπιση της κερδοσκοπίας στην παραγωγή και τη διάθεση προϊόντων διατροφής και ένδυσης, από την προστασία του περιβάλλοντος και τη διασφάλιση συνθηκών αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης, που κάθε στιγμή και για την πρόοδο της κοινωνίας ξοδεύεται.

Στενά δεμένα με τα παραπάνω είναι και τα προληπτικά μέτρα προστασίας της υγείας, που πρέπει να λαμβάνονται, προκειμένου να μειωθεί -στο βαθμό που η επιστημονική πρόοδος επιτρέπει- ο αριθμός των πασχόντων (ασθενείς και τραυματίες), η έκταση και ο επιδημικός χαρακτήρας ασθενειών, η συχνότητα νοσημάτων που μπορούν να προβλεφθούν και να προληφθούν.

Παραπέρα και για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα με την υγεία τους, η οργανωμένη κοινωνία οφείλει να τους παρέχει τη δυνατότητα να απολαμβάνουν τις αναγκαίες υπηρεσίες που πρέπει να παρέχονται σε υψηλό επίπεδο, αντίστοιχο της επιστημονικής προόδου και χωρίς διακρίσεις. Οφείλει να τους παρέχει την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή και νοσηλεία για όσο χρειάζεται. Οφείλει να τους παρέχει το αίσθημα της ασφάλειας μπροστά στο ενδεχόμενο της αρρώστειας, που δε θα πρέπει να ανατρέπει τον οικογενειακό προγραμματισμό και τις προοπτικές.

Ολα αυτά όμως, μπορούν να γίνουν στις οργανωμένες κοινωνίες που έχουν στο κέντρο της προσοχής τους τον άνθρωπο. Στις οργανωμένες κοινωνίες που δεν υπάρχει εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και καπιταλιστικό κέρδος. Εκεί που υπάρχει κοινωνική δικαιοσύνη και οι επιστημονικές κατακτήσεις αποσκοπούν στην ολόπλευρη κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών.

Ολα αυτά δικαιώνουν την εμπειρία και το όραμα του σοσιαλισμού και επιβεβαιώνουν την επικαιρότητα και την αναγκαιότητά του... Πείθουν πως μόνο σε συνθήκες σοσιαλισμού υπάρχει δυνατότητα ολόπλευρα και ολοκληρωμένα να προστατεύεται η υγεία του λαού. Στον καπιταλισμό τα αποτελέσματα της ταξικής κυριαρχίας της ολιγαρχίας του πλούτου και των μονοπωλίων, αποτυπώνονται:

- Στη συνεχώς αυξανόμενη εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και όλων των εργαζομένων και στη μεγαλύτερη κερδοφορία του κεφαλαίου.

- Στην υποβάθμιση της αξίας του ανθρώπου και της ζωής του.

- Στο ξεκάθαρα ταξικό κράτος και τα μέτρα που παίρνει για όλα τα ζητήματα, προσαρμοσμένα σε μια διεθνοποίηση που μόνο την ολιγαρχία του πλούτου βολεύει.

Η υγεία του λαού αντιμετωπίζεται ανάλογα. Δεν αδιαφορούν απλά για τους όρους και τις συνθήκες ζωής του, αλλά με περισσή φροντίδα και επιμονή επιδιώκουν να τους αξιοποιήσουν για να αυξήσουν τα κέρδη τους.

Το καπιταλιστικό κράτος λόγω του προσανατολισμού του στην υπεράσπιση των συμφερόντων του κεφαλαίου και εξαιτίας του οικονομικού κόστους δεν αναλαμβάνει την υποχρέωση να καλύψει τις λαϊκές ανάγκες. Ετσι στέκεται η κυβέρνηση απέναντι και στο λαϊκό πρόβλημα της υγείας:

- Συνειδητά υποβαθμίζει όλα εκείνα τα σοβαρά ζητήματα που επηρεάζουν την υγεία του λαού και ασκεί πολιτικές που δεν παίρνουν υπόψη τους αυτό το σημαντικό κοινωνικό αγαθό. Χαρακτηριστικά αρνητικό είναι το περιεχόμενο και η ουσία της εισοδηματικής πολιτικής, της πολιτικής για τη στέγη, για την ύπαρξη υγιεινών και ασφαλών συνθηκών εργασίας, για τη διάρκεια και το ωράριο εργασίας, για την προστασία του περιβάλλοντος, για τον ουσιαστικό ποιοτικό έλεγχο στο κύκλωμα εμπορίας ειδών διατροφής, για την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου των εργαζομένων, που στην ουσία τείνει να εξαφανιστεί.

- Δεν αντιμετωπίζει ουσιαστικά, λόγω κόστους, την ανάπτυξη της πρόληψης στον τομέα της υγείας, που θα έπρεπε να είναι η βάση κάθε συστήματος παροχής υγειονομικών υπηρεσιών, εκτεινόμενη - σύμφωνα με την πρόοδο της επιστήμης - σε καινούργιους τομείς και πλευρές της νοσηρότητας του ανθρώπου.

Ο,τι από πλευράς πρόληψης έγινε μέχρι σήμερα είναι αποτέλεσμα αγωνιστικών διεκδικήσεων των εργαζομένων, από τον υπολογισμό ότι διευκόλυνε τα συμφέροντα των καπιταλιστών ή όταν λόγω της σημαντικής έκτασης του προβλήματος δεν μπορούσε να γίνει ανεκτή πλέον η κατάσταση και εγκυμονούσε κινδύνους για τα συμφέροντά τους (δωρεάν εμβολιασμός για την ευλογιά, αντιφυματικός αγώνας, υποχρεωτικοί εμβολιασμοί στην παιδική ηλικία).

- Ασχολείται με την αντιμετώπιση των αρρώστων με τέτιο τρόπο που να διαθέτει τις λιγότερες κρατικές δαπάνες, παίρνοντας πάντα υπόψη του το επίπεδο ανάπτυξης του λαϊκού κινήματος και την ανάπτυξη συγκεκριμένων αιτημάτων-διεκδικήσεων από μέρους του.

 

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΥΓΕΙΑΣ

Σε αυτή την κατεύθυνση κινούμενες οι κυβερνήσεις της ΝΔ μετά το 1974 άρχισαν την επεξεργασία ενός συστήματος παροχής υγειονομικών υπηρεσιών (Επιτροπή Δοξιάδη).

Σε αυτή την κατεύθυνση προχώρησε και το ΠΑΣΟΚ (Ν. 1397/’83) που διαμόρφωσε το νομοθετικό πλαίσιο του σημερινού λεγόμενου ΕΣΥ, το οποίο ποτέ δεν εφαρμόστηκε ολόκληρο και στην ουσία του. Ο,τι υλοποιήθηκε, οργανώθηκε με πνεύμα συνεχιζόμενης και αυξανόμενης λιτότητας, περιορισμένα (μόνο στο επίπεδο της β΄ βάθμιας περίθαλψης και στην α΄ βάθμια φροντίδα των κατοίκων της υπαίθρου) και χωρίς να στηριχτεί επαρκώς από αντίστοιχα μέτρα για την καλύτερη οργάνωση των υπηρεσιών, για τον επαρκή υλικοτεχνικό εξοπλισμό τους και την προοπτική ανάπτυξής τους, για επαρκές και καλά εκπαιδευμένο προσωπικό, για τον περιορισμό και τον ουσιαστικό έλεγχο του ιδιωτικού τομέα της υγείας.

Η θετική αναφορά του Ν. 1397/’83, στην υγεία σαν κοινωνικό αγαθό του οποίου την ευθύνη έχει η πολιτεία και η αναγνώριση της υποχρέωσής της να παρέχει τις αντίστοιχες υπηρεσίες δωρεάν και σε υψηλή ποιότητα σε όλους τους Ελληνες πολίτες, στην πράξη ξεχάστηκε και ποτέ δεν εφαρμόστηκε ολοκληρωμένα. Αλλωστε, ο Ν. 1397/’83 άρχισε γρήγορα να τροποποιείται σε αρνητική κατεύθυνση ακολουθώντας την ένταση της αντιλαϊκής πολιτικής του ΠΑΣΟΚ, στα πλαίσια της γνωστής σοσιαλδημοκρατικής τακτικής όπου οι δημαγωγικές, φιλολαϊκές διακηρύξεις αναιρούνται στην πράξη από την εφαρμογή αντιλαϊκών πολιτικών.

Σε αυτή τη βάση γίνεται κατανοητό πως δεν υπερασπιζόμαστε την κατάσταση που υπάρχει σήμερα στον τομέα της υγείας. Δεν τη θεωρούμε καλή και φυσικά πάντα στις διεκδικήσεις μας ήταν η αλλαγή της. Είναι χαρακτηριστικό πως ποτέ δε μιλήσαμε για ΕΣΥ, αλλά για δημόσιο τομέα υγείας με πολλά και σοβαρά προβλήματα. Η σημερινή κατάσταση, από επιστημονική, οργανοτεχνική άποψη χαρακτηρίζεται:

- Από την πολυδιάσπαση των υγειονομικών μονάδων στην α΄ βάθμια φροντίδα υγείας.

- Από την απουσία λειτουργικών - αποτελεσματικών - διασυνδέσεων μεταξύ των μονάδων του υγειονομικού σχηματισμού.

- Από την έλλειψη συγκεκριμένων στόχων, σχεδίων, χρονοδιαγραμμάτων και μεθόδων.

Στην πραγματικότητα δε διαθέτουμε εθνικό σύστημα υγείας. Πρόκειται απλά για έναν κακά οργανωμένο και ασυντόνιστο δημόσιο τομέα υγείας που μαραζώνει εξαιτίας της λειψής χρηματοδότησης, των αντιφατικών επιλογών για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας και της παντελούς απουσίας σχεδιασμού, εκσυγχρονισμού και ανάπτυξής του.

Ο εργαζόμενος που χρειάζεται τις υπηρεσίες υγείας έχει μπροστά του την εμπορευματοποίηση, το καθεστώς της ουράς και τις λίστες αναμονής που ποτέ δεν τελειώνουν. Βλέπει τον άθλιο ξενοδοχειακό εξοπλισμό, τις τρομακτικές ελλείψεις σε τεχνολογικό, μηχανολογικό και ιατρικό εξοπλισμό. Αντιμετωπίζει δυσκολίες όταν προσπαθεί να βρει πρόσβαση στην β΄ βάθμια και στη γ΄ βάθμια περίθαλψη και για να τις αντιμετωπίσει χρειάζεται το ρουσφέτι και το φακελάκι.

 

ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ

Στο πλαίσιο των διαμορφωμένων σχέσεων με την ΕΕ, στη βάση και των αντίστοιχων οδηγιών και κατευθύνσεών της, πρόθεση της αστικής διακυβέρνησης είναι να ελαττώσει σημαντικά τις κοινωνικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού, που κρίνονται σαν ελαστικού χαρακτήρα και τους αντίστοιχους πόρους που εξοικονομούνται να τους χρησιμοποιήσει για την παραπέρα αύξηση των κερδών του κεφαλαίου (εθνική συμμετοχή σε αμφίβολης αξίας ευρωπαϊκά Προγράμματα, επιδοτήσεις ή ενισχύσεις και απαλλαγές σαν κίνητρα για την επιχειρηματική δραστηριότητα των κεφαλαιοκρατών). Καταδικάζει έτσι το δημόσιο τομέα υγείας σε συρρίκνωση και υποβάθμιση. Θέλησή της είναι να παραδώσει στην κερδοφορία του κεφαλαίου, τις υπηρεσίες υγείας που χρειάζεται ο λαός, εκτιμώντας πως η ζήτησή τους είναι υψηλή και εξασφαλισμένη.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι δύο ντοκουμέντα της ΕΕ. Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 26.11.’98, για το μελλοντικό πλαίσιο της κοινοτικής δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας και η ανακοίνωση της αρμόδιας επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή σχετικά με τη στρατηγική στον τομέα της υγείας και της κοινότητας, για τη θέσπιση Προγράμματος 2001-2006 (16.5.2000).

Αυτές ακριβώς οι προωθούμενες αναδιαρθρώσεις, καλύπτοντας ανάγκες της συγκεκριμένης φάσης εξέλιξης του καπιταλισμού, αφορούν όλες τις πτυχές της κοινωνικο-οικονομικής ζωής και παίρνουν το χαρακτήρα καταιγίδας σε βάρος της εργατικής τάξης και όλου του λαού.

Η κυβέρνηση αναλαμβάνοντας την υποχρέωση να προωθήσει τις καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις και στον τομέα της υγείας, έχοντας επίγνωση της σχέσης του με το κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα και τα ταμεία, συνδυάζει τις ενέργειές της με νομοσχέδια που αλληλοσυμπληρώνονται στην ίδια πάντα αντιλαϊκή κατεύθυνση.

Προωθείται, πάντα στα πλαίσια των όσων προαναφέραμε, το νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας, αλλά προετοιμάζεται και το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας, που κοντά στα άλλα, διευκολύνοντας παραπέρα το κεφάλαιο, μειώνει τις εργοδοτικές εισφορές υποθηκεύοντας το μέλλον των ασφαλιστικών ταμείων τα οποία είναι ήδη προβληματικά εξαιτίας της εγκληματικής διαχείρισής τους από τις ως τώρα κυβερνήσεις (εισφοροαπαλλαγές, εισφοροδιαφυγές, εξευτελιστική αξιοποίηση των αποθεμάτων τους).

Τελικό αποτέλεσμα για το λαό, όταν θα χρειαστεί τις υπηρεσίες υγείας, θα έχει μπροστά του υποβαθμισμένες δημόσιες υπηρεσίες υγείας με λειψές παροχές και έναν ιδιωτικό τομέα που θα κερδοσκοπεί σε βάρος του. Ετσι θα αναγκάζεται να πληρώσει για ό,τι χρειάζεται. Αφού δε θα τον καλύπτουν τα ασφαλιστικά του ταμεία θα στρέφεται και στις ιδιωτικές ασφάλειες, αν φυσικά έχει τις αντίστοιχες οικονομικές δυνατότητες.

Είναι φανερό πως με τα μέτρα αυτά αποδείχνεται το απάνθρωπο πρόσωπο του καπιταλισμού, που καμμιά μάσκα εκσυγχρονισμού δεν μπορεί να συγκαλύψει. Τα ωραία μεγάλα λόγια, ο αποπροσανατολισμός, η παραπλάνηση για την ουσία των προωθούμενων μέτρων και η ψευδολογία τους στη λογική της παρουσίασης του μαύρου - άσπρο, αποκαλύπτονται στην ανάλυση αυτών των σχεδίων που πρόσφατα ο υπουργός Υγείας παρουσίασε κάτω από το ψευδεπίγραφο τίτλο: «Υγεία για τον πολίτη».

Στα σχέδια της κυβέρνησης είναι να αλλάξει ριζικά τη μέχρι σήμερα δομή του υγειονομικού συστήματος, ανοίγοντας το δρόμο για το πιο σκληρό, νεοφιλελεύθερο, αμερικάνικο μοντέλο υγείας, που σημαίνει ότι ένα μέρος του δημόσιου τομέα θα λειτουργεί για απόρους, ανασφάλιστους και φτωχά λαϊκά στρώματα και μόνο όσοι έχουν χρήματα θα μπορούν να αγοράζουν την υγεία τους από τον ιδιωτικό τομέα ή και από ένα τμήμα του δημόσιου, που θα λειτουργεί με επιχειρηματικά κριτήρια.

Ολες τους οι προτάσεις κινούνται στη λογική της ελεύθερης αγοράς (προσφορά και ζήτηση) και αλλάζουν από τα θεμέλια τη μέχρι σήμερα οργάνωση του δημόσιου τομέα υγείας.

Η νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης, που ήδη κρίναμε σαν ιδιαίτερα σημαντική για τα συμφέροντα του κεφαλαίου, πατάει πάνω σε υπαρκτά προβλήματα και ενώ μιλάει για διόρθωσή τους στα πλαίσια μιας μεταρρύθμισης του ΕΣΥ, κατεδαφίζει ολόκληρο το κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα και αλλάζει το χάρτη των υπηρεσιών υγείας, φορτώνοντας το κόστος της περίθαλψης στις πλάτες του λαού. Αυτά εξυπηρετούν και σε αυτή την κατεύθυνση οδηγούν τα πράγματα οι βασικές διατάξεις του νομοσχεδίου.

- Η περιφερειακή συγκρότηση (Π.Ε.Σ.Υ.) δεν αποτελεί βήμα προς την αποκέντρωση με στόχο τον καλύτερο συντονισμό και την αποτελεσματικότερη διεύθυνση των κατά τόπους υγειονομικών υπηρεσιών που χρειάζονται βελτίωση και σχέδιο ανάπτυξης. Είναι μια συγκεκριμένη προσπάθεια κατάτμησης των υπηρεσιών υγείας για να γίνει ευκολότερη η διαλυτική παρέμβαση σε αυτές. Στα ΠΕΣΥ, που καμμιά σχέση δεν έχουν με τους αντίστοιχους σχηματισμούς που πρόβλεπε ο Ν. 1397/’83, εξασφαλίζεται η λήψη αντιδραστικών μέτρων χωρίς μεγάλο κίνδυνο γενικευμένων αντιδράσεων. Με μια συγκεντρωτική, ανεξέλεγκτη από μαζικούς φορείς, αδιαφανή αλλά και εντυπωσιακά ευέλικτη διοίκηση πιστεύουν πως θα μπορέσουν να φέρουν τα πράγματα στα μέτρα τους. Θα μπορέσουν να λειτουργήσουν ευκολότερα τα νοσοκομεία με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, να ιδιωτικοποιήσουν υπηρεσίες τους, να καταργήσουν ασύμφορες οικονομικά, αλλά χρήσιμες από υγειονομικής πλευράς λειτουργίες και κλινικές, να ελέγξουν το προσωπικό και τις προμήθειες.

Το ΠΕΣΥ είναι το βασικό οργανωτικό υπόβαθρο-εργαλείο για την επιβολή των σαρωτικών αλλαγών τους στον τομέα της υγείας.

- Αντίστοιχα, ο Οργανισμός Διαχείρισης Πόρων Υγείας (Ο.Δ.Ι.Π.Υ) προβλέπεται σαν ανεξάρτητος, ενδιάμεσος οικονομικός παράγων, που θα απαλλάξει το κράτος από την υποχρέωση διατήρησης ενός καλού επιπέδου παρεχόμενων υγειονομικών υπηρεσιών. Με το χαρακτήρα του Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) που του δίνουν προσπαθούν:

1. Να περιορίσουν την υποχρέωση του κράτους να καλύπτει τους ελλειμματικούς προϋπολογισμούς των κλάδων περίθαλψης των ασφαλιστικών ταμείων, αλλά και των υγειονομικών μονάδων του δημόσιου τομέα.

2. Να κατευθύνουν την κάλυψη ελλειμμάτων και αναγκών που δημιουργούν οι υποχρεωτικές βελτιώσεις των υγειονομικών υπηρεσιών στις πλάτες του λαού.

3. Να εξασφαλίζουν πως στις υπηρεσίες υγείας θα λειτουργούν οι νόμοι της ελεύθερης αγοράς, χωρίς τον «κακό» κρατικό παρεμβατισμό.

Από τη συγκρότηση του ΟΔΙΠΥ φαίνεται πως το πρόβλημα αφορά τη συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού (ασφαλισμένοι ΙΚΑ, ΟΓΑ, ΟΠΑΔ, ΟΑΕΕ), και πως το επίπεδο των παροχών που θα εξασφαλίζει θα είναι ανάλογο των οικονομικών δυνατοτήτων. Θα διαχειρίζεται τους ίδιους πόρους που διατίθενται και σήμερα και σίγουρα λιγότερη κρατική χρηματοδότηση όσο αυξάνει η ανταποδοτικότητα στις υπηρεσίες υγείας. Θα αγοράζει υγειονομικές υπηρεσίες ύστερα από μειοδοτικό διαγωνισμό και θα τις παρέχει στους ασφαλισμένους ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα του ασφαλιστικού ταμείου που τους καλύπτει. Σε αυτή ακριβώς τη βάση προκύπτει ζήτημα ποιότητας υπηρεσιών, αλλά και σοβαρό θέμα διάκρισης μεταξύ των ασφαλισμένων και κατ’ επέκταση ανάμεσα στο λαό. Είναι φανερό πως εξασφαλίζεται ένα πολύ χαμηλό επίπεδο υγειονομικής περίθαλψης για όλους και παραπέρα ισχύει η λογική του «αν έχεις χρήματα... αγοράζεις».

- Η παρέμβαση στην α΄ βάθμια φροντίδα υγείας, παρ’ ότι επενδύεται με μεγαλόστομες διακηρύξεις, περιορίζεται στη δημιουργία των Αστικών Κέντρων Υγείας, που θα προκύψουν από την αλλαγή ταμπέλας στα πολυϊατρεία του ΙΚΑ και τα δημοτικά ιατρεία.

Ο θεσμός του προσωπικού γιατρού που παρουσιάζεται με πολλά κενά και ασάφειες και που προβάλλεται σαν αφετηρία προσέγγισης στις υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, μαζί με τα κέντρα υγείας, δημιουργεί σοβαρά ερωτηματικά για τις τυχόν διαφορές του από τον οικογενειακό γιατρό. Μας βάζει σε σκέψεις για το ενδεχόμενο διάκρισης μεταξύ άμεσα και έμμεσα ασφαλισμένων, που ενδεχόμενα θα παραπέμπονται γενικά και στο σωρό στα κέντρα υγείας. Από επιστημονική άποψη πάντως ο οικογενειακός γιατρός είναι λειτουργικός, αφού έχει τη δυνατότητα γνώσης του οικογενειακού αναμνηστικού και της κληρονομικότητας. Η αναφορά του νομοσχεδίου στο συγκεκριμένο ζήτημα αφορά κυρίως διαδικαστικά ζητήματα προσφυγής στις υπάρχουσες υγειονομικές υπηρεσίες, ενώ δεν αγγίζει καθόλου θέματα ανάπτυξης, υποδομής και προσανατολισμού στην προληπτική ιατρική.

Δεν προβλέπει την ανάπτυξη δικτύων σχολιάτρων, αθλιάτρων, γιατρών εργασίας και στρατιωτικών γιατρών, που είναι απαραίτητη για την άσκηση ουσιαστικής προληπτικής ιατρικής, με ομαδικό τρόπο, αντίστοιχο των συνθηκών συγχρωτισμού εκατοντάδων ανθρώπων κατά περίπτωση.

Τίποτα δεν προοιωνίζει πως θα αλλάξει η σημερινή κατάσταση στα πολυϊατρεία του ΙΚΑ όπου θα συσσωρευτούν και άλλοι ασφαλισμένοι των υπόλοιπων οργανισμών που εντάσσονται στο σύστημα. Κάποια μέτρα αποτροπής της προσφυγής στη β΄ βάθμια περίθαλψη είναι αμφίβολης αποτελεσματικότητας, αφού αναιρούνται από το θεσμό των απογευματινών τακτικών ιατρείων που προβλέπεται να λειτουργούν εκεί.

- Στα νοσοκομεία η παρέμβαση είναι καταλυτικά αρνητική. Δημιουργούνται οι προϋποθέσεις κατάργησης τμημάτων και κλινικών ή και ολόκληρων νοσοκομείων με κριτήρια το λογιστικό κόστος και τη λιτότητα, που ζυγίζουν βαρύτερα από τον κοινωνικό χαρακτήρα των υπηρεσιών τους. Διαμορφώνονται συνθήκες κατάργησης υπηρεσιών υποστήριξης (μαγειρεία, πλυντήρια, τεχνικές υπηρεσίες), τις οποίες θα αναλάβουν ανώνυμες εταιρίες με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια λειτουργίας και με επιδιωκόμενο σκοπό το κέρδος.

Η διοίκησή τους θα είναι μονοπρόσωπη και άρα χωρίς δυσκολίες θα αποφασίζει οποιοδήποτε μέτρο, με κριτήριο τις κεντρικές πολιτικές επιδιώξεις της κυβέρνησης. Η λογική των «συμβολαίων αποδοτικότητας» των νοσηλευτικών μονάδων, συνδυαζόμενη με τους επιδιωκόμενους «κλειστούς προϋπολογισμούς» λειτουργίας των τομέων, των κλινικών και των εργαστηρίων, αποδείχνει την πρόθεση να συνδυάσουν τη λιτότητα που προωθούν με ένα συρρικνωμένο, αδύνατο δημόσιο τομέα για τα πιο φτωχά λαϊκά στρώματα. Αυτό γίνεται ακόμη πιο φανερό αν συνυπολογίσει κανείς πως πουθενά δεν προβλέπεται κονδύλι ανάπτυξης ή διαμόρφωσης προγραμμάτων ανανέωσης και εκσυγχρονισμού του υλικοτεχνικού εξοπλισμού.

Σαν συμβόλαιο αποδοτικότητας νοσηλευτικής μονάδος ή τμήματος θεωρείται ο προσδιορισμός κριτηρίων αποτελεσματικότητας και κόστους λειτουργίας. Αν κάποια μονάδα υπερβαίνει το κόστος λειτουργίας που προσδιορίστηκε και δεν μπορεί να το περιορίσει με τη μέθοδο της περικοπής δαπανών ή για ένα διάστημα δεν έχει τον αριθμό των περιστατικών που προβλέπεται, θα κλείνει. Πρόκειται για μια ακόμη πλευρά λογιστικής αντιμετώπισης του προβλήματος υγεία.

Τα απογευματινά ιατρεία αφορούν λίγα νοσοκομεία κυρίως του κέντρου και ορισμένες ειδικότητες. Δε θα αυξήσουν τους πόρους των νοσοκομείων. Απλά θα νομιμοποιήσουν το φακελάκι και τη συναλλαγή. Δημιουργώντας ένα καλό άλλοθι για την υποβάθμιση της υποχρέωσης ικανοποιητικής αμοιβής των γιατρών. Κατά τη γνώμη μας, θα διευκολύνουν την προσέλευση των ασθενών που εργάζονται στους ειδικούς γιατρούς. Η ίδια, όμως, διευκόλυνση θα μπορούσε να γίνει αν υπήρχε δυνατότητα απογευματινής πρόσβασης στα Κέντρα Υγείας, που άλλωστε είναι επιφορτισμένα με την α’ βάθμια φροντίδα υγείας.

Ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα είναι η κατηγοριοποίηση των αρρώστων και η δημιουργία προϋποθέσεων για τη δημιουργία δύο θέσεων, κοινής για τους φτωχούς, πολυτελείας για τους κατέχοντες.

- Στο θέμα του προσωπικού, πέρα από φραστικές διατυπώσεις για την κολακεία του, δεν μπορούν να αποκρυφτούν οι προθέσεις για ευέλικτες μορφές απασχόλησης, (συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου, ορισμένου χρόνου για γιατρούς και προσωπικό υποστήριξης), για ολόπλευρη αξιοποίηση των ειδικευόμενων γιατρών σαν παραγωγικό δυναμικό, ακόμη και σε βάρος της εκπαίδευσής τους, για διαμόρφωση προϋποθέσεων περιορισμένης ευθύνης σχετικά με την καταβολή ικανοποιητικών αμοιβών στους γιατρούς (αφού θα μπορούν να συμπληρώνουν το εισόδημά τους με ιδιωτικό έργο που καθιερώνεται σαν δικαίωμα για τους διευθυντές και επιμελητές Α΄).

Η αποδέσμευση του ιατρικού πτυχίου από το επάγγελμα η οποία καθιερώνεται από πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης, που προβλέπει τον τρόπο απόκτησης της ιατρικής ειδικότητας, θεσμοθετώντας το σύστημα των πολλαπλών εξετάσεων, και οι προαναφερόμενες ρυθμίσεις οφείλουν να προβληματίσουν τους γιατρούς, που πρέπει να συνειδητοποιήσουν το πώς εντάσσονται στη σημερινή κοινωνία. Πως όσοι δεν ανήκουν στους μεγαλογιατρούς και το ιατρικό κατεστημένο είναι αντικείμενο εκμετάλλευσης. Πως προσφέρουν εξαρτημένη εργασία που σε κάποιους αποφέρει κέρδη. Ο αριθμός και η ζήτησή τους θα διαμορφώνει την αγορά εργασίας. Η κατάργηση της μονιμότητας ουσιαστικά υποσημαίνει και προδιαγράφει την πορεία τους.

- Τα περί εθνικής πολιτικής υγείας αποτελούν φραστικό σχήμα συχνά επαναλαμβανόμενο σε ανάλογα νομοσχέδια.

Εκείνο που πρέπει να σημειώσουμε είναι η θεσμοθέτηση του εθελοντισμού και των μη κυβερνητικών οργανώσεων, που θα μπορεί να αναπληρώνει την έλλειψη κρατικής μέριμνας για ειδικές ομάδες ατόμων που τη χρειάζονται, αλλά και να συμπληρώνει τα κενά του γεμάτου ταξικές διακρίσεις υγειονομικού συστήματος... Δείγμα και αυτό των προθέσεών τους.

Ανάλογα ισχύουν και για όσα αναφέρονται στο κεφάλαιο δημόσια υγεία και πρόληψη. Σχήματα και επιτροπές με διαφορετικά ονόματα από αυτά που προέβλεπαν προηγούμενοι νόμοι, που ποτέ δεν εφαρμόστηκαν.

- Ενδιαφέρον έχουν οι τροποποιήσεις που προτείνονται στον οργανισμό του υπουργείου και που έχουν στόχο την υπηρέτηση των προβλεπόμενων αλλαγών και τον έλεγχό τους. Συνδέονται με βασικά στάδια εφαρμογής της λεγόμενης μεταρρύθμισης του ΕΣΥ και το προβλεπόμενο οικονομικό κόστος που φυσικά δεν προέρχεται από αύξηση των κρατικών δαπανών για την υγεία. Αμφισβητήσιμα είναι τα ποσά που προέρχονται από το Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης και από την αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων των νοσοκομείων. Μόνο σίγουρο η περικοπή των δαπανών και η λιτότητα... στο πνεύμα της εποχής σύμφωνα και με τη γενικότερη πολιτική τους πρακτική.

Κατά τη γνώμη μας, πρόκειται για ένα νομο-πλαίσιο που προσδιορίζει την πορεία του κρατικού ενδιαφέροντος για τη δημόσια υγεία. Ενα ενδιαφέρον φθίνον που θα οδηγήσει στη χειροτέρευση της κατάστασης που σήμερα επικρατεί.

 

ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ

Η στάση των κομμάτων της αντιπολίτευσης βοηθάει την κυβέρνηση στη γρήγορη εφαρμογή των θέσεών της.

Η ΝΔ προτείνει τη δημιουργία αυτόνομων νοσηλευτικών ιδρυμάτων, με τη νομική μορφή Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Δηλαδή, τη μετατροπή των δημόσιων νοσοκομείων σε επιχείρηση. Προτείνει αύξηση των νοσηλείων - δηλαδή ακόμη περισσότερη συμμετοχή του ασθενή 0 μέσα από την «αναγνώριση του πραγματικού ημερησίου νοσηλίου». Προτείνει μια σειρά διοικητικών διαχειριστικού χαρακτήρα μέτρων, όπως το διορισμό των μάνατζερς στις διοικήσεις νοσοκομείων και την κατάργηση του δημόσιου λογιστικού.

Οι θέσεις, οι προτάσεις και η τακτική της ΝΔ συνιστούν μια μορφή πίεσης προς την κυβέρνηση, να προχωρήσει στις ανατροπές στην Υγεία με πιο ολοκληρωμένο και βίαιο τρόπο. Ετσι, η ΝΔ δίνει άλλοθι στην κυβέρνηση να δημαγωγεί ότι, δήθεν, ασκεί φιλολαϊκή πολιτική και περιορισμό στη δράση του ιδιωτικού κεφαλαίου.

Η ανακοίνωση του Τμήματος Υγείας του ΣΥΝ πλησιάζει προς την πολιτική της κυβέρνησης και σημειώνει ότι έπρεπε ήδη τα μέτρα «να έχουν εφαρμοστεί προ πολλού». Γιατί είναι «διορθωτικές παρεμβάσεις με μέτρα τεχνοκρατικού περιεχομένου». Κατά τα άλλα, συνεχίζει να μιλάει για την ανάγκη αναβάθμισης, διαφύλαξης του δημόσιου και κοινωνικού χαρακτήρα της Υγείας.

Το ΔΗΚΚΙ, στην ανακοίνωση που εξέδωσε, διαπιστώνει ότι τα κυβερνητικά μέτρα οδηγούν στη σταδιακή ιδιωτικοποίηση του συστήματος Υγείας και ότι δεν δίνουν λύσεις στα σημερινά προβλήματα. Ταυτόχρονα όμως, την ιδιωτικοποίηση τη χαρακτηρίζει ως «άκριτη». Με τον τρόπο αυτό, δεν ξεκαθαρίζει ποια είναι η θέση του απέναντι στην επιχειρηματική δράση στον τομέας Υγείας.

 

Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΚΚΕ

Το ΚΚΕ θεωρεί ότι η λαϊκή ευημερία, τα δικαιώματα των εργαζομένων, μπορούν να υπάρξουν μόνο σε μια σχεδιασμένη λαϊκή οικονομία, γιατί εκεί έχουν αντικειμενική βάση.

Αυτή η λαϊκή οικονομία μπορεί να υπάρξει σε συνθήκες λαϊκής εξουσίας πρώτα απ’ όλα με τη δράση των εργαζομένων, με την εμπειρία, τη γνώση, την ενεργητικότητά τους. Οι εργαζόμενοι είναι αυτοί που μπορούν να αναπτύξουν την παραγωγή της χώρας, τον πλούτο του λαού. Και γι’ αυτό το λόγο το ΚΚΕ ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την καλή υγεία του λαού μας, για την ανάπτυξη της προληπτικής ιατρικής, της Δημόσιας Υγείας, της σχολικής ιατρικής, της υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους δουλιάς.

Σε μια λαϊκή οικονομία, στην οποία τα βασικά και συγκεντρωμένα μέσα παραγωγής έχουν περάσει στην ιδιοκτησία της κοινωνίας, ο τομέας της βασικής έρευνας αναπτύσσεται και διαθέτει τα αποτελέσματά του για τη λαϊκή ευημερία.

Δίνεται ώθηση στην ανάπτυξη της επιστήμης και τεχνολογίας, στην έγκαιρη και πλατιά εφαρμογή των επιτευγμάτων τους, τόσο στην παραγωγή όσο και στις υπηρεσίες αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης, δηλαδή στην Υγεία, Πρόνοια, Παιδεία, Στέγη και Περιβάλλον.

Καταργείται η ιδιωτική επιχειρηματική δραστηριότητα, κάθε μορφής ιδιωτικοποίηση στο τομέα της κοινωνικής πολιτικής, όπως είναι η Υγεία.

Για τη φιλολαϊκή ανάπτυξη, την άνοδο του βιοτικού επιπέδου της Εργατικής Τάξης και των άλλων λαϊκών στρωμάτων της πόλης και της υπαίθρου, βασικός παράγοντας είναι, οι κοινωνικές δαπάνες, οι αμοιβές, οι συντάξεις, η μόρφωση, η υγεία, η πρόνοια, η ανάπαυση, το δικαίωμα στον ελεύθερο χρόνο και η δημιουργική αξιοποίησή του, οι συγκοινωνίες, ο πολιτισμός, ο λαϊκός αθλητισμός, να είναι υποχρέωση του κράτους.

Το σύστημα ασφάλισης που προτείνουμε, θα περιλαμβάνει τη σύνταξη, τις υπηρεσίες Υγείας, παροχές κοινωνικής πρόνοιας και επιδόματα, θα είναι Δημόσιο, δωρεάν και θα αφορά τους μισθωτούς / ές, τους αυτοαπασχολούμενους /νες, τους αγρότες - αγρότισσες, τους αλλοδαπούς εργάτες, εργάτριες και όλα τα προστατευόμενα μέλη της εργατικής, λαϊκής οικογένειας.

Θα λειτουργεί με λαϊκό έλεγχο και λαϊκή συμμετοχή.

Είναι ενιαίο, δηλαδή στηρίζεται σε ενιαία γενικά κριτήρια απέναντι στους εργαζόμενους, στις κοινές τους γενικές ανάγκες, γιατί η ασθένεια δεν κάνει διακρίσεις. Ομως προσαρμόζεται στις ιδιαιτερότητες με βάση τον κλάδο, το είδος του επαγγέλματος (βαριά και ανθυγιεινά), το φύλο και την ηλικία.

Εξασφαλίζει την υγιεινή και ασφάλεια στους τόπους δουλιάς και αντιμετωπίζει τις επαγγελματικές ασθένειες.

Καταργεί την ανισότητα και τις διακρίσεις των υγειονομικών παροχών και διασφαλίζει για το λαό ισότιμη παροχή στον τομέα της Υγείας, της μητρότητας, της βρεφικής και παιδικής ηλικίας. Επιδεικνύει ιδιαίτερη φροντίδα και στηρίζει ολόπλευρα τα ΑΜΕΑ και τις οικογένειές τους, τους ηλικιωμένους, τους χρονίως πάσχοντες, τις πολύτεκνες και μονογονεϊκές οικογένειες.

Το δημόσιο - κρατικό Σύστημα Υγείας καλύπτει όλον τον πληθυσμό (τους εργαζόμενους και τα προστατευόμενα μέλη των οικογενειών τους) πλήρως και εφ’ όρου ζωής, στη βάση των σύγχρονων αναγκών και της αξιοποίησης των δυνατοτήτων της επιστήμης. Υποστηρίζουμε ένα σύστημα στο οποίο κανείς δε θα είναι χωρίς ασφάλιση και ο καθένας που το χρειάζεται θα μπορεί να κάνει χρήση δωρεάν όλων των ιατρικών και κοινωνικών παροχών, όπως: ιατρικές εξετάσεις (σε όλες τις ειδικότητες και σε όλα τα επίπεδα, πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο), παραμονή στο νοσοκομείο, εγχειρήσεις, άλλες θεραπείες, φυσιοθεραπείες και ό,τι άλλο είναι απαραίτητο για τη φυσική-ιατρική αποκατάσταση, οδοντιατρική φροντίδα, παροχή οπτικών, ορθοπεδικών ή άλλων υλικοτεχνικών βοηθημάτων για αναπήρους.

Για τη χρήση αυτών των υπηρεσιών δεν τίθενται περιορισμοί στην ποιότητα και τη χρονική διάρκειά τους. Αυτό που απαιτείται είναι η ιατρική γνωμάτευση, δηλαδή η ελεύθερη, χωρίς περιορισμούς ιατρική γνώμη, κρίση του αρμόδιου οικογενειακού ή άλλης ειδικότητας γιατρού.

Το ενιαίο, δημόσιο Σύστημα Υγείας είναι προσανατολισμένο στην πρόληψη, με υπηρεσίες στους χώρους εργασίας, κατοικίας, εκπαίδευσης (γιατροί εργασίας, σχολίατροι, αθλίατροι, στρατιωτικοί γιατροί).

Συνδέει οργανικά όλες τις βαθμίδες Υγείας πρωτοβάθμια, με τον οικογενειακό γιατρό και το Κέντρο Υγείας στα αστικά κέντρα και την ύπαιθρο, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια μέσω των νοσοκομείων στους νομούς και στις περιφέρειες.

Στα Κ. Υ. μπορεί ο ασθενής να επισκεφτεί γιατρούς όλων των βασικών ειδικοτήτων και να υποβληθεί σε εξετάσεις από τα ανάλογα διαγνωστικά και ακτινολογικά εργαστήρια. Επίσης να υποβληθεί σε φυσιοθεραπείες, οδοντοθεραπείες ή σε κάποιες μικροχειρουργικές επεμβάσεις.

Λειτουργεί τμήμα βραχείας νοσηλείας. Επίσης υπηρεσίες προληπτικής ιατρικής και Δημόσιας Υγείας για την προστασία της υγείας όλου του λαού με την άσκηση προληπτικού εμβολιασμού και προληπτικού ελέγχου που εφαρμόζεται υποχρεωτικά σε όλο τον πληθυσμό και προσαρμόζεται με βάση το φύλο, τη ηλικία και το είδος της εργασίας.

Ιδιαίτερη θέση σε αυτό το Δημόσιο Σύστημα Υγείας καταλαμβάνει η προστασία της μητέρας και του παιδιού, ενώ εντάσσονται τα γυναικολογικά ιατρεία, τα γυναικολογικά συμβουλευτικά κέντρα, τα παιδιατρικά τμήματα που ως υπηρεσίες λειτουργούν στο Κ. Υ. και τα μαιευτήρια ή κρατικές μαιευτικές κλινικές των νοσοκομείων και τα παιδιατρικά νοσοκομεία ή παιδιατρικές κλινικές των νοσοκομείων.

Το ιατρικό, νοσηλευτικό, παραϊατρικό και διοικητικό προσωπικό του κρατικού συστήματος υγείας έχει μόνιμη και αποκλειστική απασχόληση, είναι ικανοποιητικά αμειβόμενο και με παροχές που ισχύουν στους εργαζόμενους σε βαριά και ανθυγιεινά επαγγέλματα.

Επίσης λειτουργεί Κρατικός Οργανισμός Φαρμάκου για την παρασκευή ή εισαγωγή και έλεγχο όλων των σύγχρονων φαρμακευτικών σκευασμάτων που κυκλοφορούν στην παγκόσμια αγορά.

 

ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ Η ΔΙΕΞΟΔΟΣ

Είναι απόλυτα αναγκαίο να αλλάξει η κατάσταση. Να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που έγιναν περισσότερα και εντονότερα μετά το Ν. 2519/’97, όταν με όχημα τις αναπροσαρμογές των αμοιβών των γιατρών πέρασαν τα ιδιωτικο-οικονομικά κριτήρια στη λειτουργία των νοσοκομείων και ο χαρακτηρισμός του ασθενούς σαν πελάτη.

Αυτές οι αλλαγές που χρειάζεται ο λαός στον τομέα της υγείας πρέπει να έχουν συγκεκριμένη κατεύθυνση. Οι στόχοι πάλης του κινήματος πρέπει να συμπεριλαμβάνουν μέτρα που:

- Να κατοχυρώνουν τις υπηρεσίες υγείας ως κοινωνικό αγαθό και όχι ως εμπόρευμα. Να καταργούν κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα στον τομέα της υγείας.

- Να διασφαλίζουν τη δωρεάν και σε καλό επίπεδο παροχή των υγειονομικών υπηρεσιών από το κράτος σε όσους τις χρειάζονται.

- Να τις παρέχουν μέσα από ένα ενιαίο σύστημα σε ολόκληρη τη χώρα, που θα λειτουργεί με στόχους, σχέδιο και προοπτική. Με πλήρως ανεπτυγμένες τις μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και καλά οργανωμένα και εξοπλισμένα νοσοκομεία.

- Να χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό επαρκώς.

- Να συμπεριλαμβάνουν και την πρόληψη στον προσανατολισμό τους.

- Να στηρίζονται με αντιμονοπωλιακά μέτρα και να συνοδεύονται από συγκεκριμένη πολιτική ανάπτυξης της κρατικής φαρμακοβιομηχανίας και της δημόσιας βιοϊατρικής τεχνολογίας.

Τέτιες αλλαγές στον τομέα της υγείας χρειάζεται ο λαός. Το ταξικό κράτος όμως δε θέλει και δεν μπορεί να τις πραγματοποιήσει, αφού έχει διαφορετικό προσανατολισμό και στόχους.

Το θέμα της υγείας από την ίδια του τη φύση συγκινεί και ενδιαφέρει όλο τον εργαζόμενο λαό και δεν μπορεί να αγνοηθεί παρά μόνο από εκείνους που έχουν τις οικονομικές δυνατότητες και τις εναλλακτικές λύσεις να αντιμετωπίσουν κάθε πρόβλημα που θα τους παρουσιαστεί.

Είναι από την ίδια του τη σημασία ένα θέμα που μπορεί να συσπειρώσει και να κινητοποιήσει ευρύτερες δυνάμεις σε μια συγκεκριμένη κατεύθυνση δράσης, αντίστασης και πάλης για την αντιμετώπισή του.

Αποτελεί από το ίδιο του το περιεχόμενο ζήτημα που κατανοείται ευκολότερα και διευκολύνει τη συναγωγή συμπερασμάτων για το ποιά πολιτική ευνοεί και συμφέρει το λαό και ποια όχι.

Η ανάπτυξη των αγώνων για την επίλυση των προβλημάτων της υγείας και φυσικά η αποτροπή κάθε εξέλιξης προς το χειρότερο μπορεί να συμβάλλει στη συσπείρωση ευρύτερων δυνάμεων, ανεξάρτητα από την τυχόν εκλογική τους επιλογή. Μπορεί να αποτελέσει γέφυρα για την οικοδόμηση κοινωνικών συμμαχιών που είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για την αλλαγή του συσχετισμού δυνάμεων υπέρ της πολιτικής που αντιπαλεύει με συνέπεια κάθε αντεργατική και αντιλαϊκή επιλογή, κάθε επιλογή υπέρ του κεφαλαίου και των μονοπωλίων.

Ο δρόμος για να γίνει αυτό πραγματικότητα περνάει μέσα από την ολοκληρωμένη και σε βάθος ενημέρωση του λαού. Μέσα από την ανάπτυξη της ιδεολογικοπολιτικής αντιπαράθεσης που θα αποκαλύπτει τις ουσιαστικές διαφορές ανάμεσα στα όσα λένε και κάνουν οι δυνάμεις που στηρίζουν τις σημερινές πολιτικές και στα όσα χρειάζεται ο λαός και ο τόπος.

Ο ενημερωμένος λαός με σαφή επίγνωση των αναγκών και με πίστη στις δυνάμεις και τις δυνατότητές του είναι σε θέση να κερδίσει αυτά που του ανήκουν και στον τομέα της υγείας. Ο αγώνας για το δικαίωμα στην υγεία, που είναι στενά δεμένος με το δικαίωμα στη ζωή μπορεί και πρέπει να τον οδηγήσει στην πάλη για ένα καλύτερο αύριο, αφού θα τον οδηγήσει σε σύγκρουση με τις ίδιες τις αιτίες και τους υπεύθυνους. Την ολιγαρχία του πλούτου, τα μονοπώλια, τον ιμπεριαλισμό.

Οι υγειονομικοί έχοντας στενότερη επαφή με τα προβλήματα του χώρου της υγείας και αντιμετωπίζοντας οι ίδιοι τις συνέπειες αυτής της πολιτικής στις εργασιακές τους σχέσεις και τις συνθήκες δουλιάς οφείλουν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στην ευαισθητοποίηση και την κινητοποίηση του λαού, αντιμετωπίζοντας την υγεία σαν ευρύτερο λαϊκό πρόβλημα.

Πρέπει να κατανοήσουν πως η στενή και σε συντεχνιακό επίπεδο διατύπωση των όποιων αιτημάτων τους, τους αποδυναμώνει και τους καθιστά ευάλωτους. Οφείλουν να αγωνιστούν για να έχουν το λαό μαζί τους, πολύ περισσότερο εφόσον τα αιτήματα είναι κοινά και οι ίδιοι ανήκουν στο λαό. Οφείλουν να αντιληφθούν πως η αντιλαϊκή πολιτική στην υγεία δεν μπορεί να συμβιβαστεί με καλή αντιμετώπιση των απασχολουμένων στις υπηρεσίες της υγείας, με την ικανοποίηση των διεκδικήσεών τους.

Ο συσχετισμός δυνάμεων στο συνδικαλιστικό κίνημα του χώρου της υγείας φαίνεται αρνητικός αφ’ ενός εξ’ αιτίας της κυριαρχίας του ΠΑΣΟΚ, που είχε την ευθύνη των προσλήψεων για το διάστημα που πραγματοποιήθηκαν και καλλιέργησε τη λογική της υποχρέωσης στήριξης της πολιτικής του και αφετέρου λόγω της νοοτροπίας που καλλιεργήθηκε για το επάγγελμα του γιατρού, σαν αποτέλεσμα των προσπαθειών της άρχουσας τάξης να πάρει με το μέρος της και να κρατήσει τους επιστήμονες μακριά από το λαό, υπερασπίζοντας δήθεν τη διαφορετικότητά τους και στρεβλώνοντας την πραγματική αξία και το καθήκον της επιστήμης.

Παρ’ όλα αυτά οι ασχολούμενοι με την υγεία του λαού, ζώντας καθημερινά τα προβλήματα και ευαισθητοποιημένοι στον ανθρώπινο πόνο και τη δυστυχία μπορούν να κινητοποιηθούν σε όφελος του λαού και του τόπου. Μπορούν και πρέπει να αντισταθούν στην εμπορευματοποίηση της υγείας. Μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη αγώνων για όσα χρειάζεται ο λαός.

Οι κομμουνιστές υγειονομικοί μαζί με όσους έχουν τους ίδιους ή ανάλογους προβληματισμούς και απόψεις μπορούν και πρέπει να παίξουν καθοριστικό ρόλο. Με το παράδειγμα της δουλιάς τους και με τη συνεπή τους στάση, που πρέπει να είναι σύμφωνη με την ιδεολογικοπολιτική τους αντίληψη, θα πρέπει να παίξουν το ρόλο του καταλύτη που θα επιταχύνει τις εξελίξεις.

Με τη δράση τους και με τις προτάσεις τους είναι δυνατόν να συνταιριάξουν τα βήματα των υγειονομικών με την πάλη του λαού στο δρόμο του αγώνα για καλύτερη υγεία. Είναι σε θέση να συμβάλλουν στην οικοδόμηση ενός αγωνιστικού μετώπου για τη λαϊκή υγεία.

Εχοντας σαφή αντίληψη για το χαρακτήρα, το ρόλο και τη δυναμική των κοινωνικών δυνάμεων γύρω μας, πρέπει να αναγνωρίσουμε τη σημασία της συμμετοχής της εργατικής τάξης σε αυτό το μέτωπο που είναι η πιο συνεπής δύναμη ενάντια στην εκμετάλλευση και υπέρ των λαϊκών δικαιωμάτων. Πρέπει να επιδιώξουμε τη συμμετοχή της αγροτιάς, των μικρομεσαίων επιχειρηματιών, δίνοντας έμφαση στη δραστηριοποίηση των γυναικών που κατά τεκμήριο δείχνουν και μεγαλύτερη ευαισθησία στο συγκεκριμένο ζήτημα και στη νεολαία που έχει αυξημένο ρόλο στη διαμόρφωση της μελλοντικής κοινωνίας.

Το λαϊκό κίνημα έχει τεράστιες δυνάμεις και ανεξάντλητες δυνατότητες να διεκδικήσει αποτελεσματικά τα συμφέροντά του στην υγεία. Εχει τη δυνατότητα να αποκρούσει αντιδραστικές λύσεις που χειροτερεύουν τη ζωή του εργαζόμενου και να ανοίξει το δρόμο για άλλη προοπτική εξελίξεων σε όφελός του.

Η πάλη για καλύτερη υγεία συνδέεται με την κατάργηση της εκμεταλλευτικής μας κοινωνίας και άρα το μέτωπο για τη λαϊκή υγεία, μέσα από τις εμπειρίες των αγώνων και τις συγκρούσεις που θα συμμετέχει, θα προσανατολίζεται στην αμφισβήτησή της.

Το Μέτωπο για τη Λαϊκή Υγεία θα συντονίσει τα βήματά του με όλες τις άλλες αγωνιστικές προσπάθειες για τα μεγάλα προβλήματα του εργαζόμενου λαού, για την αντιμετώπιση των αιτιών που τα δημιουργούν, τα αναπαράγουν και τα οξύνουν.

 


Ο Τάσος Χρονάς είναι μέλος του Γραφείου Περιοχής Ανατολικής Στερεάς και Εύβοιας, γιατρός στο ΕΣΥ.