Βιβλιοπαρουσίαση - ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ: «ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΕΝΟΠΛΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΑΛΒΑΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ, ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1940-1950»

ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ: «ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΕΝΟΠΛΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΑΛΒΑΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ, ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1940-1950»

Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», 2001

Στη σειρά των πολιτικών και ιστορικών εκδόσεων της «Σύγχρονης Εποχής», κυκλοφόρησε πρόσφατα ένα ακόμη αξιόλογο βιβλίο με τον τίτλο: «Εμπειρίες ενόπλων αγώνων (Αλβανικό Μέτωπο, Εθνική Αντίσταση, Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας 1940-1950)».

Συγγραφέας του είναι ο Αλέκος Παπαγεωργίου, μόνιμος αξιωματικός της Σχολής Ευελπίδων, συνταγματάρχης ε.α. σήμερα, ο οποίος τα νιάτα του και όλη του τη ζωή την προσέφερε για τη λευτεριά και ανεξαρτησία της πατρίδας μας και την πρόοδο και προκοπή του λαού μας.

Οπως αναφέρει ο ίδιος ο συγγραφέας, αποφάσισε να γράψει αυτό το βιβλίο όχι μόνο ύστερα από σοβαρές πιέσεις συντρόφων και φίλων του, της γυναίκας του και των κοριτσιών του, αλλά και γιατί θεωρούσε καθήκον του να διασώσει, μέσω της μνήμης του, τη συλλογική και ατομική πείρα και επομένως την πολύτιμη διδαχή για τη σημερινή και αυριανή νεολαία από παλιούς αγώνες. Γιατί ένιωθε την ανάγκη να περιγράψει τις προσωπικές εμπειρίες του από τους αγώνες του λαού μας στη συγκλονιστική δεκαετία (1940-1950), τις εμπειρίες του από τις σχολές εκπαίδευσης και ανάδειξης στρατιωτικών στελεχών του λαού μας, στον ΕΛΑΣ και στο ΔΣΕ, να δώσει τα δικά του συμπεράσματα και κρίσεις.

Οπως υπογραμμίζει ο επίτιμος Πρόεδρος του ΚΚΕ Χαρίλαος Φλωράκης στο Προλογικό του σημείωμα, το βιβλίο του Αλέκου Παπαγεωργίου «αποτελεί συμβολή στην ιστοριογραφία του εμφυλίου πολέμου, προσφορά στη νέα γενιά, να μάθει την αλήθεια».

Ο συγγραφέας δεν καταγράφει απλώς τα γεγονότα με ένα χαρακτηριστικό προσωπικό ύφος και με μια καταπληκτική λαϊκότητα που σε κάνει να νοιώθεις ότι δε διαβάζεις βιβλίο αλλά κουβεντιάζεις μαζί του, αλλά προβαίνει και σε εκτιμήσεις. Εκφράζει τις προσωπικές τους απόψεις, ώστε να βγουν χρήσιμα συμπεράσματα και διδάγματα για τους σημερινούς και αυριανούς αγώνες του λαού μας ενάντια στην ιμπεριαλιστική «Νέα Τάξη» των ΗΠΑ, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

«Θα προσπαθήσω, γράφει, να είμαι -όσο είναι δυνατόν- αντικειμενικός. Αν και ο υποκειμενισμός, εφόσον πρόκειται για καταγραφή προσωπικών βιωμάτων μα και εκτιμήσεων και απόψεων, δεν μπορεί εντελώς να εκλείψει...».

Και όμως. Διαβάζοντας προσεκτικά αυτό το βιβλίο, βλέποντας τον πλούτο των πηγών και μαρτυριών που χρησιμοποιεί, την κριτική του σκέψη, τη μεθοδολογία και την επιστημονική του επάρκεια, δύσκολα μπορεί να του προσάψει κανείς τη μομφή της υποκειμενικότητας.

Σχετικά με την προσπάθεια των «νικητών» του εμφυλίου που επί ολόκληρες δεκαετίες κατασυκοφαντώντας τον αγώνα του ΔΣΕ προσπάθησαν να μπολιάσουν τις επόμενες γενιές με τον αντικομμουνισμό τους, γράφει: «Πενήντα χρόνια η αδικία ντύθηκε το μανδύα της «δικαιοσύνης» και αναποδογύρισε τα πάντα (...). Στις διάφορες βιβλιοθήκες αλλά και στις προθήκες των βιβλιοπωλείων φιγουράρουν πολλά βιβλία με βαρύγδουπους τίτλους. Σκοπός τους βασικά και κύρια είναι να κρύψουν την αλήθεια. Αντιστρέφουν, παραποιούν, παραχαράσσουν την πραγματικότητα. Κάνουν το «μαύρο-άσπρο» και αντίστροφα. Για να «θολώσουν τα νερά» και να βγάλουν λάδι τους εαυτούς τους, την άρχουσα τάξη και τους «προστάτες» τους, παίρνει και δίνει η «λαθομανία» για να καλυφθούν οι ευθύνες και η προδοσία. Η γενική κατεύθυνση των αντιπάλων μας συγγραφέων είναι αυτή. Και η γενική πρακτική είναι να φορτώσουν τα βάρη και να ερμηνεύσουν τα πάντα με τα λάθη του ΚΚΕ. Εδώ αξιοποιείται και η «πολύτιμη προσφορά» στελεχών και παραγόντων, που έφυγαν κατά καιρούς από το κόμμα ή αποστασιοποιήθηκαν από το κίνημα».

Στο βιβλίου του Αλέκου Παπαγεωργίου, δε θα βρει κανείς μυθοπλασίες ούτε φαντασιώσεις, γιατί τα γεγονότα που περιγράφονται σε αυτό, περιγράφονται με αντικειμενικότητα και πειστικότητα από έναν άνθρωπο, ο οποίος όχι απλώς έλαβε μέρος σε αυτά, αλλά και διαδραμάτισε και καθοδηγητικό ρόλο. Συνέβαλε, δηλαδή, στη δημιουργία τους σαν εκπαιδευτής της Σχολής του ΕΛΑΣ στη Ρεντίνα και σαν επιτελάρχης του Κλιμακίου του Γενικού Αρχηγείου Νότιας Ελλάδας (ΓΚΑΝΕ) του ΔΣΕ.

Ο συγγραφέας, με καθαρές κουβέντες, δε διστάζει να πει «τα σύκα-σύκα και τη σκάφη-σκάφη». Να περιγράψει, δηλαδή, σωστές αποφάσεις και νίκες, αλλά και λαθεμένους χειρισμούς και επιλογές τόσο στις πολιτικές αποφάσεις και στόχους του ΚΚΕ όσο και στην καθημερινή σκληρή πάλη με τον ταξικό αντίπαλο.

Θεωρεί ότι η Συμφωνία της Καζέρτας (Σεπτέμβρης 1944) αποτέλεσε ολέθριο λάθος. Ηταν το αποκορύφωμα σειράς ανεπίτρεπτων υποχωρήσεων και συμβιβασμών που είχαν προηγηθεί όπως η υπαγωγή του ΕΛΑΣ στο Βρετανικό Στρατηγείο Μέσης Ανατολής και η «Συμφωνία του Λιβάνου».

Εκτιμά ότι μετά την Καζέρτα και την ένοπλη επέμβαση του αγγλικού ιμπεριαλισμού το Δεκέμβρη του 1944 και ιδιαίτερα μετά το μεταβαρκιζιανό όργιο της τρομοκρατίας από τους αφηνιασμένους υπηρέτες της ντόπιας πλουτοκρατικής ολιγαρχίας και τους ξένους αφέντες τους σε βάρος του ΕΑΜικού κινήματος της Εθνικής Αντίστασης, η προσφυγή στον ένοπλο αγώνα ήταν επιβεβλημένη και ιστορικά αναπόφευκτη. Θεωρεί, όμως, ότι ο ένοπλος αγώνας έπρεπε να ξεκινήσει αποφασιστικά την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1946, οπότε άλλη θα μπορούσε να ήταν η έκβασή του.

Ο ΔΣΕ, γράφει ο συγγραφέας, υπήρξε «τέκνο της ανάγκης». Πολέμησε τους ιμπεριαλιστές και τη ντόπια αντίδραση κάτω από αφάνταστα σκληρές και δύσκολες συνθήκες. Ο αγώνας του ΔΣΕ ήταν ηρωικός και δίκαιος, τον δικαίωσε η ιστορία, αλλά και η κατοπινή πορεία της χώρας μας μέχρι σήμερα.

Το βιβλίο με τις 500 περίπου σελίδες του χωρίζεται σε τέσσερα μέρη και 24 κεφάλαια, με κύριους άξονες το Αλβανικό Μέτωπο, την Εθνική Αντίσταση και το ΔΣΕ.

Μέσα από τις περιγραφές του συγγραφέα, παρακολουθούμε την ηρωική αντίσταση του λαού μας στα βουνά της Αλβανίας, την έναρξη της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης με οργανωτή, καθοδηγητή και κύριο αιμοδότη της το ΚΚΕ, την ηρωική δράση του ΕΛΑΣ, της ΕΠΟΝ αλλά και τους άγριους διωγμούς των αγωνιστών μετά τη Βάρκιζα.

Συγκλονιστική είναι η περιγραφή της δουλιάς των κομμουνιστών στο στρατό μετά την απελευθέρωση και η σύλληψη του συγγραφέα στην Αθήνα, τα βασανιστήρια σε βάρος των αγωνιστών, οι δίκες και οι καταδίκες των λαϊκών αγωνιστών από τα στρατοδικεία με ανυπόστατες κατηγορίες (σημειώνουμε ότι ο συγγραφέας του βιβλίου είναι ο πρώτος που καταδικάστηκε σε θάνατο με το Α. Ν. 375 της μεταξικής δικτατορίας για κατασκοπία).

Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου που αρχίζει με την άφιξη του συγγραφέα στα λημέρια του ΔΣΕ τον Οκτώβρη του 1947 και τελειώνει με την επιχείρηση «Νυχτερίς» του κυβερνητικού στρατού τον Απρίλη του 1949, παρακολουθούμε συγκλονιστικές περιγραφές για τη ζωή και τη δράση του ΔΣΕ, για την ηρωική φάλλαγα των αόπλων από τη Ρούμελη στο Γράμμο, το ξερίζωμα των χωρικών από τα σπίτια τους από τον κυβερνητικό στρατό, για να στερήσει το ΔΣΕ από τρόφιμα και εφεδρείες, για τις μεγάλες μάχες του ΔΣΕ στο Γράμμο, στο Θεσσαλικό κάμπο, καθώς και για την πρωτοφανή επιτυχία του ΔΣΕ το Γενάρη του 1949 με την κατάληψη του Καρπενησιού κ.ά.

Στο μέρος αυτό του βιβλίου ο συγγραφέας δίνει στους αναγνώστες εξαιρετικά ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την προετοιμασία και την υλοποίηση μιας μάχης, για μια σειρά πολιτικά και στρατιωτικά στελέχη του αγώνα.

Στο τρίτο μέρος που αρχίζει με τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του κυβερνητικού στρατού στο Μοριά το 1949 και τελειώνει με το Γολγοθά της ήττας, παρακολουθούμε την τύχη της ηρωικής 3ης Μεραρχίας του Δημοκρατικού Στρατού Πελοποννήσου, τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις σε Ρούμελη και Θεσσαλία, την πορεία του ΓΚΑΝΕ προς το Γράμμο, την πτώση του Γράμμου και την αντίστροφη πορεία προς Αγραφα κ.ά.

Στο τέταρτο και τελευταίο μέρος του βιβλίου, ο συγγραφέας, στηριγμένος σε πλούσια βιβλιογραφία σχολιάζει σημαντικά ιστορικά γεγονότα, όπως η Συνδιάσκεψη της Τεχεράνης, της Γιάλτας, του Πότσνταμ κ.ά.

Από τις σελίδες αυτού του βιβλίου αναδεικνύονται οι πραγματικές αιτίες που ανάγκασαν τις χιλιάδες των αγωνιστών της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης να ξαναπάρουν τα άρματα και να βγουν στο βουνό.

Ολα τα στοιχεία που παρατίθενται, οι πλούσιες εμπειρίες του συγγραφέα καταδεικνύουν ότι ο τρίχρονος εμφύλιος πόλεμος προκλήθηκε από τον αγγλοαμερικάνικο ιμπεριαλισμό και το βασικό όγκο των αστικών δυνάμεων. Προκειμένου να γονατίσουν και συντρίψουν το ισχυρό λαϊκό κίνημα, να σταθεροποιήσουν την κυριαρχία τους και να μετατρέψουν την Ελλάδα σε στρατιωτική βάση και ορμητήριο για τις επεκτατικές τους βλέψεις στις βαλκανικές σοσιαλιστικές τότε χώρες, με απώτερη προοπτική τον έλεγχο της Σοβιετικής Ενωσης.

Από τα ακριβή ιστορικά στοιχεία, τις τεκμηριωμένες κρίσεις και εκτιμήσεις του συγγραφέα, προβάλλεται ο χαρακτήρας του ΔΣΕ ως λαϊκού επαναστατικού στρατού και ο τρίχρονος αγώνας του ως αγώνας ηρωικός, δίκαιος, ταξικός αντιιμπεριαλιστικός.

Ο αγώνας του ΔΣΕ, παρά την έκβασή του, δεν παύει να αποτελεί μια πολύτιμη ιστορική εμπειρία, η μελέτη της οποίας έχει να μας δώσει πολλά και χρήσιμα διδάγματα για σήμερα και αύριο. Και το βιβλίο του Αλέκου Παπαγεωργίου μας προσφέρει πλούσιες εμπειρίες, γι’ αυτό θα πρέπει να διαβαστεί από όλους και ιδιαίτερα από τους νέους.