ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (Β΄Μέρος)

ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ

Η ιατρική εκπαίδευση είναι διαλεκτικά συνδεδεμένη με ένα δημόσιο, δωρεάν, υψηλής ποιότητας σύστημα Υγείας για όλο τον κόσμο

Στον καπιταλισμό η επιστήμη δεν έχει ως κύριο ρόλο της να υπηρετεί τη γενική ευημερία. Ο Κ. Μαρξ είχε συμπεράνει ότι «τα πλέον ωφέλιμα πράγματα, όπως η γνώση, γενικά δεν έχουν ανταλλακτική αξία». Η αστική τάξη αντιμετωπίζει την επιστήμη σαν άμεση πηγή για τον πλουτισμό και τη διαιώνιση της κυριαρχίας της. Επιθυμεί το επιστημονικό δυναμικό και η επιστημονική γνώση που θα παράγεται να είναι υποχείριο στα χέρια της. Αρα, η βασικότερη προϋπόθεση για να αποκτήσει η επιστήμη το ρόλο που της αξίζει μέσα στην κοινωνία είναι να τεθεί ως στόχος και κριτήριο ανάπτυξής της η ύψωση της υλικής και πνευματικής στάθμης του συνόλου του λαού, η γενική ευημερία απαντώντας στις σύγχρονες λαϊκές ανάγκες. Τα παραπάνω υποδηλώνουν ότι για την υλοποίηση αυτών των στόχων βασική προϋπόθεση είναι η αντικατάσταση της σημερινής κοινωνικής πραγματικότητας, από μια νέα πραγματικότητα, τη σοσιαλιστική.

Οπως σε κάθε επιστήμη, η κατάσταση και το επίπεδο ανάπτυξης της Ιατρικής, το περιεχόμενο και οι μέθοδοι καθορίζονται από τις υλικές συνθήκες της ζωής, το πολιτιστικό επίπεδο, το κοινωνικό σύστημα. Σε ένα σύστημα λαϊκής εξουσίας σε συνθήκες λαϊκής οικονομίας, το σύστημα υγείας θα αναπτύσσεται έχοντας ως στόχο και προσήλωση την εξυπηρέτηση των σύγχρονων λαϊκών αναγκών για υψηλής ποιότητας υπηρεσίες υγείας.

Το ΚΚΕ ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την προστασία της υγείας του λαού μας, με την ανάπτυξη της προληπτικής ιατρικής, της δημόσιας υγείας, της σχολικής ιατρικής, της υγιεινής και της ασφάλειας στους χώρους δουλιάς.

Προωθεί στόχους πάλης με βάση τις σύγχρονες ανάγκες και επιστημονικές δυνατότητες, δρα για να συσπειρωθούν ευρύτερες λαϊκές δυνάμεις γύρω από αυτούς.

- Δημιουργία ενός σύγχρονου δημοσίου και δωρεάν συστήματος υγείας, πλήρως χρηματοδοτούμενο από τον κρατικό προϋπολογισμό και την εργοδοσία, που θα παρέχει δωρεάν και υψηλού επιπέδου υπηρεσίες στους εργαζομένους, στους ανέργους, στους αγρότες, στους αλλοδαπούς εργάτες, στους αυτοαπασχολούμενους και στα προστατευόμενα μέλη της λαϊκής οικογένειας.

- Κατάργηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας στο χώρο της υγείας.

- Προστασία της δημόσιας υγείας με μέτρα πρόληψης που θα συνδέονται οργανικά με όλες τις βαθμίδες Υγείας και με την εξασφάλιση ανάλογων υπηρεσιών στους χώρους εργασίας και εκπαίδευσης.

- Αναβάθμιση των Κέντρων Υγείας και των Νοσοκομείων, αλλά και δημιουργία νέων κυρίως στα αστικά κέντρα και την ύπαιθρο.

- Κάλυψη όλων των αναγκαίων θέσεων με προσωπικό ικανοποιητικά αμειβόμενο και με πλήρη και αποκλειστική απασχόληση στο δημόσιο σύστημα υγείας.

- Εξοπλισμός με σύγχρονα μηχανήματα και με το ανάλογο προσωπικό των υπηρεσιών της πρωτοβάθμιας δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας περίθαλψης.

- Ανάπτυξη κρατικού οργανισμού για το εμπόριο και τη βιομηχανία φαρμάκου, υγειονομικού υλικού και βιοϊατρικής τεχνολογίας.

- Λήψη μέτρων και η επιβολή εργοδοτικού ασφαλίστρου για την πρόληψη του επαγγελματικού κινδύνου και για την προστασία των εργαζομένων στους χώρους δουλειάς.

ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΜΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΛΑΪΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η αντίληψη για το περιεχόμενο και το χαρακτήρα της Ιατρικής Εκπαίδευσης που υπηρετεί τα λαϊκά συμφέροντα δεν μπορεί παρά να εντάσσονται σ’ ένα ευρύτερο πλαίσιο θέσεων για μια Ενιαία Ανώτατη Εκπαίδευση στην υπηρεσία των λαϊκών αναγκών. Πρόκειται για μια πρόταση που, κατά τη γνώμη μας, αποτελεί ώριμη ανάγκη των καιρών, όμως απαιτεί ανάλογες κοινωνικο-οικονομικές και πολιτικές προϋποθέσεις. Είναι η ουσιαστική απάντηση στις σύγχρονες δυνατότητες και ανάγκες του λαού μας, που οι σημερινοί υλικοί όροι, δημιούργημα της σκληρής δουλείας του, γεννούν.

Ορισμένα ΚΡΙΤΗΡΙΑ για τη συγκρότηση των πανεπιστημιακών σπουδών στην ιατρική επιστήμη:

Ο βασικός στόχος της Ιατρικής Εκπαίδευσης είναι διπλός: ο γιατρός επιστήμονας και κοινωνικά ολοκληρωμένος άνθρωπος.

Ουσία της Ανώτατης Εκπαίδευσης είναι να διαμορφώνει επιστήμονες. Ανθρώπους ικανούς να αντιμετωπίσουν κάθε νέο πρόβλημα που θα συναντήσουν στην πράξη - στην παραγωγική διαδικασία και στην κοινωνική ζωή - που θα μπορούν να συνεισφέρουν με πρωτότυπη επιστημονική σκέψη, δημιουργικότητα και πρωτοβουλία σ’ ένα συνειδητό μετασχηματισμό της φυσικής και κοινωνικής πραγματικότητας, στον εμπλουτισμό της ανθρώπινης γνώσης, της επιστήμης. Προϋπόθεση για την επίτευξη αυτού του δύσκολου καθήκοντος είναι η σύνδεση της Ανώτατης Εκπαίδευσης με τις σύγχρονες, πραγματικές λαϊκές ανάγκες. Για το σκοπό αυτό χρειάζονται Προγράμματα Σπουδών, που μαζί με την ολοκληρωμένη, βαθιά γνώση του επιστημονικού αντικειμένου θα περιλαμβάνεται η καλλιέργεια της γενικότερης επιστημονικής κοσμοθεωρητικής αντίληψης και βιοθεωρίας. Και αυτό δεν είναι υπόθεση μόνο μιας απλής προσθήκης ορισμένων μαθημάτων κοινωνικών επιστημών που θα διδάσκονται ασύνδετα από το υπόλοιπο πρόγραμμα σπουδών.

Τα παραπάνω αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την Ιατρική εκπαίδευση, η οποία προετοιμάζει ένα ιατρικό δυναμικό που θα κληθεί να εργαστεί σε ένα σύστημα υγείας το οποίο θα προάγει ολόπλευρα την υγεία μέσα από προγράμματα παρακολούθησης του πληθυσμού, πρόληψης, ουσιαστικής θεραπείας της ασθένειας και αποκατάστασης της υγείας του ανθρώπου. Για τους μελλοντικούς γιατρούς χρειάζεται η ετοιμότητα για την αξιοποίηση όλων των νέων επιτευγμάτων της επιστήμης, αλλά και η συμβολή στην έρευνα για καινούργια. Αλλά το κυριότερο απαιτείται η εκπαίδευση και η διαπαιδαγώγηση να αντιμετωπίζουν το άτομο σε μια διαλεκτική ενότητα με το περιβάλλον (φυσικό και κοινωνικοπολιτικό) στο οποίο αναπτύσσεται, εργάζεται και ζει. Εξάλλου, η μέχρι τώρα πρόοδος της επιστήμης έχει αποδείξει ότι η υγεία και η ασθένεια είναι σε άμεση συνάρτηση με τις συνθήκες μέσα στις οποίες γεννιέται, αναπτύσσεται, μορφώνεται, εργάζεται και κοινωνικοποιείται το άτομο.

Συνεπώς, η πανεπιστημιακή ιατρική εκπαίδευση, επειδή είναι επαγγελματική εκπαίδευση ανωτάτου επιπέδου, οφείλει να προετοιμάζει τους αποφοίτους να αναλάβουν τα συγκεκριμένα καθήκοντά τους, ώστε να παρέχουν υπηρεσίες υγείας υψηλού επιπέδου.

- Στο πρόγραμμα σπουδών της Ιατρικής Εκπαίδευσης η διατήρηση (όπως αυτή ισχύει σήμερα) της διάκρισης των μαθημάτων σε προκλινικά και κλινικά δεν εξυπηρετεί αυτό το στόχο. Σαφέστατα, χρειάζεται η εισαγωγή στις βασικές επιστήμες της ιατρικής, αλλά αυτή μπορεί να βρει ουσιαστικό αντίκρισμα, όταν συνδεθεί με την κλινική επαφή με τον ασθενή και την συστηματική και επίπονη εργαστηριακή άσκηση. Εξάλλου, η σύνδεση της θεωρίας με την πρακτική (μέσω πολλαπλών πειραμάτων, ασκήσεων κ.ά.) καθιστούν πιο αποτελεσματική και σε βάθος τη γνώση ακόμα και των μαθημάτων των βασικών επιστημών (Βιολογία, Ανατομία, Γενετική κ.ά.). Η αντιστοίχηση αυτών των βασικών γνώσεων με τη νοσολογία και τη θεραπευτική θα οδηγήσουν επαγωγικά τον φοιτητή ιατρικής να αντιμετωπίζει ολοκληρωμένα τη νόσο (από τις αιτίες και τους μηχανισμούς μέχρι τη θεραπεία).

- Επιπλέον, απαραίτητη είναι η διδασκαλία μαθημάτων, όπως Ιατρική της εργασίας, Προληπτική Ιατρική, Γηριατρική, Κοινωνιολογία, Ψυχολογία, τα οποία μπορεί μεν να υπάρχουν και τώρα, αλλά χρειάζονται αλλαγή στο περιεχόμενο της διδασκαλίας τους και απαιτείται να βρίσκονται σε μια συνοχή με το Πρόγραμμα Σπουδών. Ενα πρόγραμμα σπουδών που θα αποκαλύπτει τη διαλεκτική σύνδεση ανάμεσα στα μαθήματα και τις επιμέρους γνώσεις τις ιατρικής επιστήμης, ώστε να βοηθηθεί και ο μελλοντικός γιατρός να κατανοήσει τους νόμους εξέλιξης της φυσικής και κοινωνικής πραγματικότητας σύμφωνα με την κοσμοθεωρία του Διαλεκτικού Υλισμού και τις σύγχρονες λαϊκές ανάγκες.

- Για κάθε πανεπιστημιακή εκπαίδευση, η γνώση μπορεί να αποκτήσει το βάθος που απαιτείται μέσα από τη διδασκαλία της μεθοδολογίας της επιστήμης, μεθοδολογία απαλλαγμένη από αναχρονιστικές αντιλήψεις, που θα εξοπλίζει το νεαρό επιστήμονα για την επιτυχή ολοκλήρωση του ρόλου του. Το περιεχόμενο των μαθημάτων θα πρέπει να είναι εμπλουτισμένο και με τα καινούργια δεδομένα της επιστήμης, αλλά χωρίς να ξεφεύγει από το βαθύ φιλοσοφικό στόχο που προαναφέρθηκε. Στη χώρα μας οι λαϊκές ανάγκες σε ιατρικό δυναμικό, σε σχέση πάντοτε και με τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες, τις ανάγκες σε πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας σε ολόκληρη την επικράτεια πιθανότατα να απαιτήσουν την κάλυψη της επαρχίας και σε ιατρικό δυναμικό τύπου αγροτικού γιατρού. Σε αυτή την περίπτωση η προπτυχιακή εκπαίδευση θα έχει στον προσανατολισμό της την εκπαίδευση των μελλοντικών γιατρών για αυτή την αποστολή, μέσω της επικέντρωσης σε μαθήματα επείγουσας ιατρικής και πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Πάντως, ο αγροτικός γιατρός (εφόσον υπάρξει) θα πρέπει να είναι σε άμεση σύνδεση με τα πλήρως εξοπλισμένα κέντρα υγείας του δημοσίου και δωρεάν συστήματος υγείας και θα μπορεί να δέχεται την αρωγή και του πιο έμπειρου και ειδικευμένου ιατρικού δυναμικού με στόχο πάντα τις καλύτερες υπηρεσίες.

- Διδακτικό προσωπικό πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης: Για την αναμόρφωση της ιατρικής εκπαίδευσης, όπως και ολόκληρης της Ανώτατης Εκπαίδευσης, απαραίτητο είναι οι καθηγητές και το υπόλοιπο διδακτικό προσωπικό να είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης στο Πανεπιστήμιο με ικανοποιητικές αμοιβές, ώστε να επιτελούν απρόσκοπτα το έργο τους. Πρόκειται για ένα έργο πολλαπλό και σύνθετο: διδακτικό, ερευνητικό κλινικό, διοικητικό. Η παραπάνω πρόταση δεν υπονοεί επιστήμονες έγκλειστους στο «γυάλινο, ιδανικό κόσμο των Πανεπιστημίων». Αντίθετα, θέτει τις βάσεις για μια σωστή εκπαιδευτική διαδικασία και πρόοδο της έρευνας, σε Πανεπιστήμια που θα είναι συνδεμένα με την κοινωνική προσφορά (εργασία στα δημόσια νοσοκομεία, όπου το κλινικό έργο θα συνδυάζεται με το εκπαιδευτικό). Ταυτόχρονα, απαιτούνται πλέον αξιοκρατικά κριτήρια στην επιλογή του διδακτικού προσωπικού, όπως η ικανότητα αποτελεσματικής μετάδοσης γνώσεως και εμπειρίας, το πρωτοπόρο για την ιατρική επιστήμη ερευνητικό έργο, που υπηρετεί τις λαϊκές ανάγκες. Οι εργασιακές σχέσεις των καθηγητών δεν είναι το μόνο ζήτημα που θα πρέπει να λυθεί, καθώς απαραίτητη είναι η στελέχωση των ιατρικών σχολών με το αντικειμενικά απαραίτητο διδακτικό προσωπικό (σε κάθε κλάδο και επιστημονικό αντικείμενο), ώστε να μην υφίσταται αδυναμία εκπαίδευσης των φοιτητών.

- Η κλινική άσκηση των φοιτητών θα πρέπει να γίνεται σε δημόσια νοσοκομεία, τα οποία θα είναι κατάλληλα στελεχωμένα με το προσωπικό που απαιτείται για μια τέτια διαδικασία επίσης πλήρως και σύγχρονα εξοπλισμένα. Με τον τρόπο αυτό θα προσφέρεται η απαραίτητη εξοικείωση με το αντικείμενο των σπουδών τους, αλλά και ο απαραίτητος διαφωτισμός των μελλοντικών γιατρών σχετικά με την κοινωνική πραγματικότητα, στην οποία θα κληθούν να εργαστούν. Εκτός από τα νοσοκομεία η άσκηση πρέπει να γίνεται και στα Κέντρα Υγείας, στους χώρους που ασκείται η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ή σε χώρους που ασκείται η ιατρική της εργασίας ή η κοινωνική ιατρική, ανάλογα με το περιεχόμενο των μαθημάτων (Προληπτική Ιατρική, Κοινωνική Ιατρική κ.ά.). Αυτό το τμήμα της πρακτικής άσκησης των φοιτητών παρέχει, πέρα από την καλύτερη αφομοίωση της ουσίας των διδασκόμενων μαθημάτων, την καλύτερη επαφή των μελλοντικών γιατρών με την κοινωνική πραγματικότητα.

- Ο τρόπος και η υποδομή της διδασκαλίας πρέπει να είναι στο ύψος των σύγχρονων επιστημονικών και κοινωνικών αναγκών. Ενα βασικό στοιχείο είναι η υλικοτεχνική υποδομή να είναι επαρκής, σύγχρονη, σύμφωνα και με τις ανάγκες της σύγχρονης ιατρικής εκπαίδευσης. Δεν είναι δυνατόν να μην υπάρχει και ο απαραίτητος εξοπλισμός σε νέες τεχνολογίες, που θα δίνει τη δυνατότητα στο φοιτητή να αξιοποιήσει τα επιτεύγματα του σήμερα.

- Τα συγγράμματα, απαραίτητα στοιχεία στη μόρφωση του μελλοντικού γιατρού, χρειάζεται να είναι σύμφωνα και με τις νέες ανακαλύψεις της ιατρικής, αλλά και να προσφέρονται δωρεάν σε όλους τους φοιτητές. Δωρεάν πρέπει να παρέχεται και οποιοδήποτε άλλο εργαλείο απαιτεί η εκπαίδευση των γιατρών, αλλά και να αναπτυχθούν υποδομές για την αναζήτηση βιβλιογραφίας, πληροφοριών κ.ά. με ελεύθερη πρόσβαση στους φοιτητές.

- Η μέθοδος διδασκαλίας θα πρέπει να έχει στόχο τη μετάδοση στους φοιτητές της ικανότητας να μπορούν να σκέφτονται και να δρουν επιστημονικά και όχι απλά η διδασκαλία μεθόδων ιδιοποίησης της γνώσης (αποστήθιση). Απαιτείται, δηλαδή, η εξοικείωση των φοιτητών καθ’ όλη τη διάρκεια των σπουδών τους με την επιστημονική δουλειά, μέσα από μορφές αυτοτελούς εργασίας, που βοηθούν στην ανάπτυξη της σκέψης, της δραστηριότητας, της πρωτοβουλίας (π.χ. ετήσιες εργασίες, ανασκοπήσεις δημοσιευμάτων και επιστημονικών συγγραμμάτων ή μικρές πειραματικές εργασίες). Στη συνέχεια με ολοένα και πιο πολύπλοκες δραστηριότητες (π.χ. σεμινάρια κ.ά.) θα μπορούν να εξετάζονται τα νεότερα επιτεύγματα της επιστήμης, να αναπτύσσουν οι φοιτητές διάλογο, να συμμετέχουν ενεργά στις συζητήσεις. Σημαντικό ζήτημα είναι και η εξεύρεση μεθόδων που θα προάγουν την ομαδική δουλειά, τη συνεργασία των φοιτητών μεταξύ τους, αλλά και με τους εκπαιδευόμενους στα πλαίσια της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης, καθώς η ιατρική πρακτική στηρίζεται στην ομαδική δουλειά (ή τουλάχιστον θα έπρεπε).

- Διαμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών με άξονα και κριτήριο την ενιαία, ισότιμη εκπαίδευση των φοιτητών ιατρικής σε ολόκληρη την Ελλάδα: Πρώτη και βασική προϋπόθεση είναι η ύπαρξη ενός δημοσίου και δωρεάν Πανεπιστημίου. Ακόμα, η εκπαίδευση των φοιτητών ιατρικής πρέπει να γίνεται με ενιαίο τρόπο (ενιαία, σύγχρονα προγράμματα σπουδών, ενιαία υποδομή στην κλινική άσκηση κλπ.) σ’ όλη την Ελλάδα σε ιατρικές σχολές πλήρως εξοπλισμένες και στελεχωμένες (με επαρκή αριθμό εκπαιδευτικού προσωπικού ΔΕΠ και βοηθητικού ΕΔΤΠ) που θα προσφέρουν υψηλού επιπέδου εκπαίδευση.

- Σύνδεση έρευνας και διδασκαλίας - μεταπτυχιακά: Στα πλαίσια της αναμόρφωσης της Ανώτατης Εκπαίδευσης και της Ιατρικής εκπαίδευσης πιο ειδικά, τα Πανεπιστήμια (και οι ιατρικές σχολές) πρέπει να αποτελούν μεγάλα εκπαιδευτικά και επιστημονικά κέντρα, στα οποία θα διεξάγεται ουσιαστική ερευνητική διαδικασία. Οι δαπάνες για τη μεταπτυχιακή εκπαίδευση θα χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από τον κρατικό προϋπολογισμό και θα προσανατολίζονται στην παραγωγή νέας γνώσης στην επιστήμη και στη λήψη διδακτορικού διπλώματος και όχι στην παροχή μεταπτυχιακών τίτλων ειδίκευσης. Ο προσανατολισμός της έρευνας, όμως, πρέπει να είναι σε ωφέλιμους για το λαό σκοπούς και με πλήρη διαφάνεια για την πλατιά διάδοση των αποτελεσμάτων και με κοινωνικό έλεγχο, αλλά και σύνδεση με την εκπαίδευση. Πρόκειται για έρευνα στην υπηρεσία του λαού.

 

ΤΟ ΠΤΥΧΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ Η ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ

Με τις παραπάνω προϋποθέσεις το πτυχίο ιατρικής, το οποίο θα λαμβάνεται μέσα από εξετάσεις στα προπτυχιακά μαθήματα, θα αντικατοπτρίζει την ύπαρξη στους αποφοίτους ιατρικών σχολών μιας ολοκληρωμένης βασικής εκπαίδευσης και κλινικής άσκησης, στοιχεία που αποτελούν τη βάση του γνωστικού τους αντικειμένου. Επειδή, όμως η πανεπιστημιακή εκπαίδευση οδηγεί και σε επάγγελμα, οι πτυχιούχοι των ιατρικών σχολών πρέπει να αποκτούν και την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Η απόκτηση αυτής της άδειας θα γίνεται χωρίς προαπαιτούμενα και χωρίς την ύπαρξη εξετάσεων.

Πέρα όμως από τη βαθιά γνώση της θεωρίας και της πρακτικής της ιατρικής επιστήμης, ο φοιτητής χρειάζεται να έχει εμβαθύνει τη γνώση του σε ένα περισσότερο εξειδικευμένο τμήμα της επιστήμης (ειδίκευση). Η εμβάθυνση αυτή αποτελεί όρο για την ολοκληρωμένη προσέγγιση της ιατρικής, αλλά και αποτελεί προϋπόθεση για την ερευνητική διαδικασία. Επομένως, η εμβάθυνση είναι αναγκαία, αναφαίρετο τμήμα των προπτυχιακών σπουδών και κορύφωσή τους. Γενικά η μόρφωση και η ειδίκευση δεν αντιτίθεται η μια στην άλλη. Αντίθετα, η γενική, βασισμένη στις θεμελιώδεις γνώσεις και ολοκληρωμένη κάθε επιστήμης μόρφωση είναι προϋπόθεση μιας αληθινά επιστημονικής ειδίκευσης.

Η ιατρική εκπαίδευση, όπως άλλωστε και οποιαδήποτε άλλη πανεπιστημιακή μόρφωση, για να είναι στην υπηρεσία των λαϊκών συμφερόντων, δεν μπορεί να είναι απλά «ακαδημαϊκή», γι’ αυτό πρέπει να συνδέεται με την εξυπηρέτηση των πραγματικών κοινωνικών αναγκών.

Μια υπεύθυνη αντιμετώπιση του ζητήματος της ιατρικής εκπαίδευσης απαιτεί την υιοθέτηση της πρότασης για υποχρεωτική συνέχιση και ολοκλήρωση των σπουδών στο επίπεδο της ειδικότητας. Η ειδικότητα είναι η κορύφωση της εκπαίδευσης των γιατρών και θα πρέπει να είναι υποχρεωτική για όλους τους αποφοίτους. Σκοπός της δεν είναι να περιορίσει το γνωστικό αντικείμενο των γιατρών, ούτε τα εργασιακά δικαιώματά τους. Αντιθέτως, ολοκληρώνει το γιατρό και τον παραδίδει με υπευθυνότητα στην υπηρεσία των λαϊκών αναγκών. Η άδεια άσκησης επαγγέλματος όμως εξασφαλίζει ότι η κλινική προσφορά του ειδικευομένου θα αμείβεται από το κράτος, αλλά και αναγνωρίζεται ένα πρώτο επίπεδο βαθιάς γνώσης και εξάσκησης των απόφοιτων ιατρικής.

 

ΟΡΟΙ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ

- Η είσοδος στην ειδίκευση να είναι άμεση και υποχρεωτική για όλους και χωρίς την ύπαρξη εξετάσεων ή άλλου μέτρου διαλογής.

- Να υπάρχει χαρτογράφηση των κοινωνικών αναγκών και κεντρικός, κρατικός, σχεδιασμός για τον αριθμό των ειδικευμένων γιατρών που θα στελεχώσουν το νέο σύστημα υγείας. Κατ’ επέκταση, θα πρέπει να μιλάμε για γιατρούς όλων των ειδικοτήτων και ακόμα ειδικοτήτων που σχετίζονται με την πρόληψη και την ασφάλεια στους χώρους εργασίας και εκπαίδευσης (για παράδειγμα γιατροί Εργασίας, Σχολίατροι, Αθλητίατροι, Γενικοί γιατροί, γιατροί Κοινωνικής ιατρικής κ.ά.).

- Να γίνεται στα νοσηλευτικά ιδρύματα του νέου δημοσίου συστήματος υγείας, τα οποία θα είναι πλήρως εξοπλισμένα και στελεχωμένα, σύμφωνα με τις πιο σύγχρονες προδιαγραφές, στην υπηρεσία της περίθαλψης του λαού. Το πρόγραμμα της ειδίκευσης πρέπει να είναι ενιαίο σε πανελλαδικό επίπεδο και σε ισότιμα νοσηλευτικά ιδρύματα, ώστε να διασφαλιστεί η ισότητα των όρων για την εκπαίδευση των ειδικευομένων.

- Ο ειδικευόμενος θα είναι εργαζόμενος και παράλληλα εκπαιδευόμενος, γι’ αυτό θα αμείβεται για την εργασία του. Κατά τη διάρκεια της ειδίκευσής του θα παρακολουθείται στενά και θα βοηθείται από τους εκπαιδευτές.

- Η εκπαίδευσή του θα γίνεται από εκπαιδευτές – εργαζομένους γιατρούς στο Δημόσιο Σύστημα υγείας, οι οποίοι θα διακρίνονται για την υψηλού επιπέδου επιστημονική μόρφωση και σημαντική κλινική προσφορά τους.

- Η ειδίκευση θα είναι αποκλειστική ευθύνη του κράτους. Εξάλλου η δράση του ιδιωτικού επιχειρηματικού τομέα πρέπει να καταργηθεί.

Η μετεκπαίδευση των ήδη ειδικευμένων γιατρών είναι ένα κρίσιμο ζήτημα για την αρτιότητα των υπηρεσιών που θα προσφέρουν σε συνθήκες διαρκούς εξέλιξης των ιατρικών δεδομένων. Η μετεκπαίδευση θα χρηματοδοτείται αποκλειστικά από των κρατικό προϋπολογισμό, θα διοργανώνεται και θα υλοποιείται από τα πανεπιστήμια και στους χώρους εργασίας των γιατρών, σύμφωνα με τις ανάγκες που θα υπάρχουν σε κάθε χώρο.

 

ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ

Η ποιοτική αναμόρφωση της Ανώτατης Εκπαίδευσης και πιο ειδικά της Ιατρικής εκπαίδευσης είναι ανάγκη και δυνατότητα της εποχής μας. Εντούτοις, η πολιτική της ΕΕ και της κυβέρνησης αποσκοπεί στην υποβάθμιση της μορφωτικής λειτουργίας, στην πολυδιάσπαση του επιστημονικού δυναμικού με την ύψωση νέων ταξικών φραγμών, στη δημιουργία εργατικού δυναμικού ημιμορφωμένου, ανεπαρκώς ειδικευμένου, «ευέλικτου» με περιορισμένα εργασιακά δικαιώματα. Στοχεύει στην αναδιάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήματος για την καλύτερη εξυπηρέτηση των μονοπωλιακών συμφερόντων και όχι για τις πραγματικές λαϊκές ανάγκες. Η πολιτική αυτή της κυβέρνησης στον τομέα της παιδείας είναι άμεσα συνδεδεμένη με αυτή στον τομέα της υγείας.

Απέναντι σε αυτή την πολιτική πρέπει το λαϊκό κίνημα να υψώσει φραγμό. Η εκπαίδευση μοναδικό σκοπό πρέπει να έχει την ανάπτυξη στον ανώτερο βαθμό των ικανοτήτων όλων των εκπαιδευομένων, σε μια κοινωνία που έχει ανάγκη να αξιοποιήσει τις δυνάμεις κάθε μέλους της για να προχωρήσει. Ετσι, το επιστημονικό δυναμικό πρέπει να είναι ικανό να αναπτύξει στο έπακρο τις παραγωγικές και πνευματικές δυνατότητες του λαού και της χώρας, για την κοινωνική πρόοδο και τη λαϊκή ευημερία. Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στην ιατρική εκπαίδευση, η αναμόρφωση και η ποιοτική βελτίωσή της είναι κυριολεκτικά ζήτημα «ζωής και θανάτου» για το λαό.

Παραπάνω περιγράφονται μια σειρά προτάσεις για την αναμόρφωση της Ιατρικής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Ομως οι αλλαγές αυτές δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν στη σημερινή πολιτικο-οικονομική πραγματικότητα ούτε να εκληφθούν ως προτάσεις μικροβελτίωσης του ήδη προβληματικού συστήματος. Η αλλαγή δεν μπορεί να γίνει έξω από τον προσανατολισμό της πολιτικής και κοινωνικής ζωής, ώστε αυτός να εξυπηρετεί πραγματικά τα συμφέροντα και τις ανάγκες της μεγάλης πλειοψηφίας του λαού. Δεν μπορεί να είναι ασύνδετη από τον αγώνα μιας ισχυρής κοινωνικοπολιτικής συμμαχίας για ριζικές αλλαγές στην οικονομία και την εξουσία. Ο αγώνας για μια ιατρική εκπαίδευση υψηλού επιπέδου και προσαρμοσμένης στις λαϊκές ανάγκες είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τον αγώνα για Ενιαία Ανώτατη Εκπαίδευση και Δημόσιο Δωρεάν Σύστημα Υγείας. Είναι ένα από τα επιμέρους μέτωπα πάλης για τη συγκρότηση του ΑΑΔΜ για τη λαϊκή οικονομία και εξουσία.

ΠΗΓΕΣ:

Θέσεις του ΚΚΕ για την Ανώτατη Εκπαίδευση.

Θέσεις του ΚΚΕ για την Υγεία.

Κοινοτικές Οδηγίες για την Ιατρική Εκπαίδευση.

Διακήρυξη της Μπολόνια.

Προγράμματα Σπουδών Ιατρικής Αθήνας και Θεσσαλονίκης.



Η Κατερίνα Παπαγιάννη είναι συνεργάτης του Τμήματος Υγείας της ΚΕ του ΚΚΕ.
Στο παρόν τεύχος δημοσιεύεται το δεύτερο και τελευταίο μέρος του άρθρου.