ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΜΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΛΑΙΑ

Η ΚΟΜΕΠ δημοσιεύει συνέντευξη με μέλη της Συντακτικής της Επιτροπής που συμμετείχαν στις εργασίες της πρόσφατης Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης για τη Δράση του Κόμματος στη Νεολαία. Παίρνουν μέρος οι σύντροφοι Κυριάκος Ιωαννίδης, Γρηγόρης Λιονής και Χρήστος Μπαλωμένος.

 

Η ιδεολογικοπολιτική αντιπαράθεση στα σχολεία γίνεται όλο και πιο σύνθετη, η προσπάθεια του αστικού σχολείου να διαμορφώνει το μυαλό, τη συνείδηση του μαθητή ξεκινάει όλο και πιο νωρίς, όλο και πιο επεξεργασμένα. Πώς πρέπει να δουλεύει το Κόμμα και η ΚΝΕ;

 

Κ. Ιωαννίδης: Υπάρχει ανάγκη αναβαθμισμένης δουλειάς σχετικά με το περιεχόμενο της διδασκαλίας στο αστικό σχολείο, της ιδεολογικοπολιτικής αντιπαράθεσης ενάντια στην εδραίωση αντιδραστικών αντιλήψεων, τον αντικομμουνισμό που καλλιεργείται κλπ. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με την αποφασιστική συμβολή των Κομματικών Οργανώσεων, δεν μπορεί ν’ «αφήνεται» ως καθήκον στην ΚΝΕ. Σήμερα υπάρχουν πρόσθετα εμπόδια και δυσκολίες για ένα μαθητή να έρθει σ’ επαφή με τις επαναστατικές ιδέες του ΚΚΕ. Τα παιδιά που βρίσκονται σήμερα στα σχολεία είναι γεννημένα από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 και μετά. Επιδρά καθοριστικά η νίκη της αντεπανάστασης, αλλά και η κατάσταση του κινήματος που βαραίνει στη στάση γονιών κι εκπαιδευτικών που επιδρούν στο παιδί, η πιο επεξεργασμένη ιδεολογική επίθεση από το αστικό κράτος, την ΕΕ, οι άλλες πολιτικές δυνάμεις που παρεμβαίνουν.

Όταν παίρνουμε τέτοιες πρωτοβουλίες, ανοίγονται δρόμοι, υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον από τους μαθητές. Για παράδειγμα, σ’ εκδήλωση που οργάνωσε στη Λάρισα η ΚΟΒ Εκπαιδευτικών από κοινού με τον Τομέα Μαθητών για το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέσ’ από τα σχολικά βιβλία, οι μαθητές που ήρθαν έφυγαν ρωτώντας πότε θα ξαναγίνει κάτι τέτοιο.

Αυτό επίσης σημαίνει ότι η μαθητική ΟΒ πρέπει ν’ αποκτήσει περιεχόμενο, εσωτερική ζωή και λειτουργία, που ν’ ανταποκρίνεται στις σημερινές συνθήκες πιο έντονης ιδεολογικής αντιπαράθεσης, της υποχώρησης του κινήματος. Σημαντικό βήμα σ’ αυτήν την κατεύθυνση, για παράδειγμα, είναι το ενιαίο πρόγραμμα μαθημάτων που έχει ξεκινήσει στις μαθητικές ΟΒ. Η πείρα δείχνει ότι τα μαθήματα βοηθάνε καθοριστικά στα πρώτα βήματα μαρξιστικής μόρφωσης, στη σωστή αντίληψη ότι η επαναστατική μας κοσμοθεωρία είναι μια ολόκληρη επιστήμη, οξύνει το ενδιαφέρον των συντρόφων μαθητών, αλλά επίσης βοηθάει και συγκεκριμένα δίνοντας εφόδια για την αντιπαράθεση με την κυρίαρχη ιδεολογία όπως διδάσκεται μέσ’ από τα σχολικά βιβλία. Επίσης, οι δραστηριότητες των ΟΒ που δένονται με τα μαθήματα στο πλαίσιο του ενιαίου προγράμματος (επισκέψεις, ιστορικοί περίπατοι κλπ.) δείχνουν ότι, αν ψάξουμε, υπάρχει εξειδικευμένο κομματικό δυναμικό και φίλοι του Κόμματος και μπορούμε ν’ αξιοποιήσουμε πλήθος μορφών οι οποίες είναι ενδιαφέρουσες κι ακουμπάνε παιδιά που βρίσκονται στον περίγυρο της ΟΒ. Για παράδειγμα, οι δραστηριότητες που οργανώνονται από ΟΒ στην Αττική στο πλαίσιο του μαθήματος «Ο κόσμος γύρω μας, μπορούμε να τον γνωρίσουμε;» μ’ επισκέψεις στο Πλανητάριο ή η επίσκεψη των οργανώσεων του Βόρειου Τομέα στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, σε άλλες πόλεις επισκέψεις σε σπήλαια, προϊστορικούς οικισμούς κλπ.

 

Εκτιμάμε ότι έχουν γίνει βήματα, όμως στην αντιστοίχιση οργάνων Κόμματος - ΚΝΕ, ΚΟΒ - ΟΒ παραμένουν προβλήματα. Υπάρχουν, για παράδειγμα, τομείς δουλειάς που από την ηλικία και μόνο φαίνεται ότι το βάρος πέφτει στην ΚΝΕ, π.χ. στους μαθητές. Τι σημαίνει ευθύνη των ΚΟ για δουλειά στους μαθητές;

 

Κ. Ιωαννίδης: Για να γίνει πράξη ο από κοινού σχεδιασμός της παρέμβασης Κόμματος - ΚΝΕ στα σχολεία πρέπει να κατοχυρωθεί καταρχάς ουσιαστικά η αντιστοίχιση ΚΟΒ - ΟΒ. Εκεί που δυσκολευόμαστε είναι στο συντονισμό των μαθητικών ΟΒ με τις αντίστοιχες εδαφικές ΚΟΒ, αλλά και τις κλαδικές ΚΟΒ των εκπαιδευτικών. Έχουν γίνει βήματα στην εξασφάλιση κοινού σχεδίου, στην ανάληψη αυτοτελούς ευθύνης από τις ΚΟΒ. Όμως συχνά εμφανίζεται το πρόβλημα η εισήγηση και το σχέδιο, για παράδειγμα, της εδαφικής ΚΟΒ ή της Τομεακής Επιτροπής (ΤΕ) και το αντίστοιχο σχέδιο της μαθητικής ΟΒ ή του Τομεακού Συμβουλίου (ΤΣ) της ΚΝΕ να εμφανίζονται ως παράλληλοι σχεδιασμοί στον ίδιο χώρο. Η πείρα δείχνει ότι πολλές φορές προβάλλουμε ως πρόβλημα τη σύνθεση των εδαφικών ΚΟΒ (ότι συμμετέχουν σύντροφοι σε πιο μεγάλη ηλικία, συνταξιούχοι κλπ.), όταν όμως λύνουμε το βασικό, να υπάρχει σχεδιασμός και κατεύθυνση για την παρέμβαση της ΚΟΒ στα σχολεία, στους νέους, στους μαθητές της περιοχής, τότε υπάρχουν αποτελέσματα. Υποτιμούμε ότι μια εδαφική ΚΟΒ έχει προσβάσεις στους γονείς των παιδιών, στους εκπαιδευτικούς των σχολείων της γειτονιάς, μπορεί και περισσότερες απ’ ό,τι η αντίστοιχη κλαδική των εκπαιδευτικών. Αλλά κι αντίστροφα, αν η δουλειά της ΚΝΕ προσανατολίζεται και στους γονείς των μαθητών, μπορούν να υπάρξουν θετικά παραδείγματα, όπως έχουμε σε γονείς παιδιών που είναι εργαζόμενοι σε προγράμματα του ΟΑΕΔ κι αλλού.

Χρ. Μπαλωμένος: Για να εξασφαλίζεται τέτοιος προσανατολισμός, βοηθά η συγκρότηση κομματικής ομάδας (με τη συμμετοχή και των αντίστοιχων στελεχών της ΚΝΕ) που έχει την ευθύνη για την οργάνωση της ολόπλευρης παρέμβασης στα σχολεία, με ιεράρχηση σε μεγάλα σχολικά συγκροτήματα, ΕΠΑΛ κλπ. Έτσι μπορεί να συντονίζεται η κομματική δουλειά όλων των κρίκων, της «ομάδας» μαθητή-γονιού-εκπαιδευτικού ανά σχολική μονάδα.

Για παράδειγμα σε σχολείο της Δυτικής Θεσσαλονίκης μια τέτοια ομάδα, μ’ επικεφαλής ένα γονιό και τη συμμετοχή ενός καθηγητή κι ενός στελέχους της ΚΝΕ, που μαζευόταν σταθερά, έβγαιναν όλοι μαζί εξόρμηση, οργάνωσαν εκδηλώσεις και παρεμβάσεις, έφερε συγκεκριμένα αποτελέσματα στην οικοδόμηση της ΚΝΕ.

Σε περιοχές της Θεσσαλίας βοήθησε σημαντικά ότι από την αρχή της σχολικής χρονιάς ο κομματικός σχεδιασμός αξιοποίησε μια σειρά δυνάμεις με κοινές περιοδείες Κόμματος - ΚΝΕ, αξιοποίηση εκλεγμένων στην τοπική διοίκηση για την ανάδειξη προβλημάτων στα σχολεία (π.χ. θέρμανση), περιοδείες βουλευτών, σωματείων ανά περιοχή και σύνδεση με τις αντίστοιχες ειδικότητες στα ΕΠΑΛ, στις τεχνικές σχολές. Το συμπέρασμα επομένως είναι ότι αυτό που χρειάζεται πρώτ’ απ’ όλα είναι ο σχεδιασμός από τα όργανα του Κόμματος και όχι μόνο σε επίπεδο ΕΠ αλλά ως τα κάτω, στις ΤΕ και στις ΚΟΒ και από κοινού με τα όργανα της ΚΝΕ.

 

Στα σχολεία όμως δε βρίσκονται μόνο μαθητές, βρίσκονται και οι εκπαιδευτικοί. Ο κομμουνιστής εκπαιδευτικός από τη θέση του έρχεται σ’ επαφή με δεκάδες μαθητές. Ποιος ο ρόλος του;

 

Κ. Ιωαννίδης: Ο εκπαιδευτικός έρχεται σ’ επαφή μ’ ένα εύρος «νεανικών» ηλικιών, που βέβαια η καθεμιά έχει τα δικά της χαρακτηριστικά. Πέρ’ από το μαθητή (σε Λύκειο - Γυμνάσιο - Δημοτικό), έρχεται σ’ επαφή με τους συνάδελφους νέους εκπαιδευτικούς, τους γονείς που πολλές φορές είναι νέα ζευγάρια κοκ. Επίσης έρχεται σ’ επαφή με μια σειρά άλλα προβλήματα, όπως με μαθητές - παιδιά ανέργων, ανασφάλιστων, με μετανάστες μαθητές και τις οικογένειές τους κλπ. Δεν μπορεί να μένει αδιάφορος σε όλ’ αυτά. Ιδιαίτερα απέναντι στους μαθητές του, ο κομμουνιστής εκπαιδευτικός έχει ιδιαίτερη ευθύνη. Καταρχάς η ίδια η στάση του στο μάθημα, η στάση στον αγώνα ασκεί ευρύτερη επίδραση στους μαθητές του. Ο εκπαιδευτικός έχει την υποχρέωση ν’ αντιπαλέψει την παραχάραξη της Ιστορίας, τις αντιεπιστημονικές και σκοταδιστικές θεωρίες. Να υψώσει ανάστημα στο φόβο, στους μηχανισμούς πίεσης που θα ενταθούν, όπως με την «αξιολόγηση». Με την πρωτοπόρα στάση του στον αγώνα, στην απεργία «διδάσκει» τους μαθητές. Και πρωτοπόρα στάση είναι να βρίσκεται στο σχολείο τις μέρες της απεργίας, να συζητάει με τους μαθητές και τους γονείς το γιατί απεργεί, να ζητάει τη συμπαράστασή τους, ν’ απεργεί περιλαμβάνοντας συνολικά τα αιτήματα για το περιεχόμενο της παιδείας. Υπάρχουν θετικά παραδείγματα, όπως η παρέμβαση π.χ. με τις «ανοιχτές επιστολές» (28η Οκτώβρη, 17η Νοέμβρη κλπ.), η συμβολή σε σχολικές γιορτές για ν’ αναδεικνύεται το πραγματικό περιεχόμενο και άλλα, πράγματα όμως που συνήθως γίνονται «ευκαιριακά», με αφορμή ιστορικές επετείους, όχι σταθερά. Σημαντική πείρα υπάρχει επίσης από την οργάνωση των μαθημάτων αλληλεγγύης σε μαθητές.

Βέβαια, πρέπει να υπολογίσουμε ότι το αστικό κράτος, το αστικό πανεπιστήμιο κάνει ιδιαίτερη δουλειά στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς για να ενστερνίζονται και να προωθούν την κυρίαρχη ιδεολογία. Για παράδειγμα με την ανιστόρητη θεωρία των ολοκληρωτισμών, για την εξίσωση φασισμού - κομμουνισμού. Επομένως αυξάνει το καθήκον των ΚΟΒ των εκπαιδευτικών ν’ αναμετρηθούν με τέτοιες αντιλήψεις. Δεν είναι παντού δεδομένο ότι όλες μας οι δυνάμεις στους εκπαιδευτικούς μπορούν ν’ ανταποκριθούν σε μια τέτοια ιδεολογικοπολιτική αντιπαράθεση, χρειάζεται βάθεμα της μαρξιστικής μόρφωσης, «εκπαίδευση» των ίδιων πρώτ’ απ’ όλα.

 

Κρίσιμο τομέα της δράσης μας αποτελούν οι χώροι μαθητείας, πρακτικής άσκησης, ΟΑΕΔ κλπ. Ποια είναι η κατάσταση σήμερα και πώς μπορούμε να παρέμβουμε;

 

Χρ. Μπαλωμένος: Σε όλα τα ΔΙΕΚ στη Θεσσαλονίκη έχουν αλλάξει οι διευθυντές. Έχουν μπει άνθρωποι επιλεγμένοι με πολύ συγκεκριμένα κριτήρια. Στους σπουδαστές διαμορφώνουν παντού έναν πυρήνα που θα είναι σε θέση να βγει και ν’ αντιπαρατεθεί με τις δυνάμεις μας, χωρίς να χαρακτηριστεί πολιτικά, στη λογική «έξω τα κόμματα». Στους καθηγητές είναι ανομοιόμορφα τα πράγματα. Είναι χαρακτηριστικό το τελευταίο παράδειγμα στον ΟΑΕΔ Ωραιόκαστρου που από τη στιγμή που απήργησε ο σύντροφος, ο καθηγητής του τον έχει στοχοποιήσει, κάνει επίθεση στο ΠΑΜΕ και στο Κόμμα. Το συμπέρασμα είναι ότι η αστική τάξη έχει στήσει έναν πολυπλόκαμο μηχανισμό σ’ αυτούς τους χώρους, στην κατεύθυνση υλοποίησης των στόχων της για γενίκευση της μαθητείας, μείωση της τιμής της εργατικής δύναμης και χειραγώγηση συνειδήσεων.

Σ’ όλους αυτούς τους χώρους αναπαράγεται επίσης η κατηγοριοποίηση «νέος - παλιός» ή η λογική «τώρα κάνεις πρακτική, μη ζητάς πολλά». Αυτά έρχονται από μεγαλύτερους σε ηλικία εργαζομένους. Είναι πλευρές που επιδρούν στο ζήτημα της ενότητας της εργατικής τάξης και δυσκολεύουν την παρέμβασή μας. Η πείρα δείχνει ότι όλ’ αυτά σπάνε στην πράξη με την καθοριστική συμβολή του Κόμματος. Χαρακτηριστική είναι η περσινή εμπειρία με μια συντρόφισσα που σε νοσοκομείο της περιοχής κινητοποίησε πρακτικάριους για το σχέδιο υπερεκμετάλλευσης νέων. Το πρόβλημα είναι ότι δε δόθηκε συνέχεια σ’ αυτήν τη δουλειά, όσον αφορά τον τρόπο κλιμάκωσης και τη διεύρυνση των επαφών, λόγω και της δικής μας απειρίας στη δουλειά με τέτοιο κόσμο. Με βάση και αυτήν την πείρα, προχωρήσαμε σε συσκέψεις των κομματικών μας μελών που στο χώρο δουλειάς τους έχουν παιδιά από τέτοιες σχολές, με στόχο να καθοδηγηθεί καλύτερα η δράση αυτών των συντρόφων.

Να σχεδιάσουμε από κοινού ΚΝίτικη και Κομματική Οργάνωση την παρέμβασή μας σε χώρους πρακτικής άσκησης, όπως στον ΟΣΕ, στην ΕΥΑΘ. Να πάμε με στόχο την εγγραφή σπουδαστών στα κλαδικά σωματεία. Πρόκειται για χώρους με κοινά χαρακτηριστικά, ίδια κοινωνική σύνθεση, για χώρους που προετοιμάζουν το αυριανό εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό μέσω των πρακτικών σε κλάδους στρατηγικής σημασίας.

Σε γενικές γραμμές, αν και με ανομοιομορφίες και μικρές εξαιρέσεις, η παρέμβασή μας δεν είχε συνέχεια κι εξέλιξη. Κάποιες από τις κομματικές ομάδες που είχαν δημιουργηθεί σταμάτησαν να λειτουργούν μετά από ένα διάστημα 2-3 μηνών, σε άλλες χαλάρωσε η λειτουργία τους, δεν είχαν σταθερές συνεδριάσεις, χάθηκαν τα χαρακτηριστικά τους ως ομάδων οικοδόμησης.

Γρ. Λιονής: Η δημιουργία κομματικών ομάδων που στήσαμε σε ορισμένους κλάδους έδωσε αρχικά ώθηση στην παρέμβασή μας, πύκνωσε η παρουσία μας στους χώρους αυτούς. Για τις ΚΝίτικες δυνάμεις αποτέλεσαν ένα σημαντικό στήριγμα, συνέβαλαν στο να μαχητικοποιούνται σύντροφοι. Ακόμα πρόσφεραν πλούσια πείρα σε μια σειρά συντρόφους που για πρώτη φορά είχαν συμμετοχή σε μια τέτοια ομάδα, εκπαιδεύτηκαν σύντροφοι. Όμως σε γενικές γραμμές δεν είχαν την αναγκαία συνέχεια, σε ορισμένες χαλάρωσε η λειτουργία τους, δεν είχαν σταθερές συνεδριάσεις.

Σε άλλες μετρήσαμε βήματα όπως: σχετικά σταθερή λειτουργία, συζήτηση για τις εξελίξεις στο χώρο και τα προβλήματα, για τις μορφές παρέμβασης και το πώς μπορούν να εμπλακούν τα σωματεία και πώς να πάμε. Τα παραπάνω είχαν ως αποτέλεσμα τη σταθεροποίηση της παρέμβασής μας στο χώρο, τη δημιουργία δεσμών με κόσμο, τη διεύρυνση της χαρτογράφησής μας, τη στρατολόγηση στην ΚΝΕ.

Από την πείρα από τις κομματικές δυνάμεις προκύπτει ο καθοριστικός ρόλος του συντρόφου που είναι επικεφαλής. Χρειάζεται επίμονη και σταθερή προσπάθεια από τον επικεφαλής, ώστε η λειτουργία της ομάδας ν’ αποκτά όλα τα χαρακτηριστικά μιας ομάδας οικοδόμησης, ν’ αφομοιώνεται όλο και περισσότερο ότι είναι ευθύνη πρώτα και κύρια του Κόμματος.

Για να οικοδομήσουμε, χρειάζεται να ξεφύγουμε από την εξόρμηση. Πρέπει να διαμορφώνεται πλούσιο πρόγραμμα ιδεολογικοπολιτικής παρέμβασης, να έχει βάθος χρόνου. Αυτό προϋποθέτει η ομάδα στη συνεδρίασή της να συγκεντρώνει την πείρα που προκύπτει, να έχει γνώση του χώρου και των θέσεών μας, να παρακολουθεί τη δράση του αντιπάλου. Αυτό θα βοηθήσει και το κομματικό δυναμικό ν’ αποκτά καλύτερη εικόνα για το πώς σκέφτεται ένας νέος, να έχει συμβολή στην προετοιμασία ενός νέου για την ένταξή του στην ΚΝΕ.

 

Συχνά αναφερόμαστε σε αδυναμίες στην εξειδικευμένη, στοχευμένη παρέμβαση στους νέους εργαζομένους, με κατάλληλη προσαρμογή των στόχων πάλης. Τι πρέπει να διορθώσουμε;

 

Χρ. Μπαλωμένος: Είναι σοβαρό ζήτημα, ακόμα και για σωματεία που έχουν μια αξιόλογη παρέμβαση, με παρουσία στους τόπους δουλειάς, η απουσία εξειδικευμένων αιτημάτων, στόχων πάλης που να μπορούν να συσπειρώσουν ή τουλάχιστον να δημιουργούν προϋποθέσεις συσπείρωσης. Πηγαίνουμε πολλές φορές γενικά, μ’ ένα κεντρικό υλικό το οποίο μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να μη βοηθάει. Για παράδειγμα, έχουμε το μεγάλο μέτωπο των συλλογικών συμβάσεων. Στο χώρο της ΔΕΗ στην Πτολεμαΐδα δουλεύουν μόνιμοι, 8μηνίτες, 2μηνίτες, εργολαβικοί. Οι εργολαβικοί είναι σε πολύ μεγάλο ποσοστό νέοι εργαζόμενοι χωρίς συλλογική σύμβαση εργασίας. Εμείς, αντί να επεξεργαστούμε ένα συγκεκριμένο στόχο διεκδίκησης υπογραφής ΣΣΕ που να έχει υποχρεωτική ισχύ για όλους τους εργολάβους που δραστηριοποιούνται στο λεκανοπέδιο και στη συνέχεια να τον ζυμώσουμε, να οργανώσουμε αγώνες γύρω από αυτόν, πηγαίνουμε και τους λέμε «διεκδικήστε υπογραφή ΣΣΕ» γενικά κι αόριστα. Με ανάλογο γενικό τρόπο απευθυνόμαστε σε μαθητές των νυχτερινών της Κοζάνης και της Πτολεμαΐδας, στα οποία συγκεντρώνονται αρκετοί νέοι που εργάζονται στη ΔΕΗ που έχουν ανάγκη το απολυτήριο για τη δουλειά. Με το να είμαστε έτσι γενικοί μπορεί να κερδίζουμε σε εκτίμηση που δεν είναι μετρήσιμη, ωστόσο δε θα είμαστε πειστικοί.

 

Τονίζουμε την ιδιαίτερη σημασία της συστηματικής ιδεολογικοπολιτικής παρέμβασης, όμως το κίνημα βρίσκεται σε αναδίπλωση, σε υποχώρηση. Τι μπορεί να γίνει;

 

Γρ. Λιονής: Βασικός πυλώνας για την υλοποίηση του σχεδιασμού μας είναι η ιδεολογικοπολιτική δουλειά ως όρος συσπείρωσης της νεολαίας, η ιδεολογικοπολιτική δουλειά ως αναγκαία προϋπόθεση για να στεριώνουν οι δεσμοί μας, για να οργανωθεί η αγωνιστική δράση με αντικαπιταλιστικό προσανατολισμό. Επομένως, αυτό το καθήκον δεν περιορίζεται και δεν αφορά μόνο τον ιδεολογικοπολιτικό εξοπλισμό της ΚΝΕ, των δόκιμων και νέων κομματικών μελών, παρότι και αυτή η πλευρά παρουσιάζει συγκεκριμένες ιδιαίτερες δυσκολίες που προσπαθούμε ν’ αντιμετωπίσουμε και να βελτιωθούμε. Το καθήκον αφορά κυρίως τη σχεδιασμένη παρέμβαση μέσα κι έξω από το κίνημα για το κατάλληλο περιεχόμενο και τις κατάλληλες μορφές ιδεολογικοπολιτικής διαπάλης και ζύμωσης.

Ας δούμε επίσης την παρέμβαση σε νέους εργαζομένους που δουλεύουν σε μονοπωλιακούς ομίλους, π.χ. στις τηλεπικοινωνίες. Πώς θ’ αντέξουν στην εργοδοτική τρομοκρατία, στις παγίδες ενσωμάτωσης που στήνει η εργοδοσία με τη βοήθεια των εργοδοτικών σωματείων; Ιδιαίτερα όταν ο εργοδοτικός συνδικαλισμός φορά το μανδύα των οπορτουνιστικών ριζοσπαστικών διακηρύξεων.Το στοίχημα για ν’ ατσαλωθεί ένας ταξικός πυρήνας νέων στους μεγάλους ομίλους είναι καταρχάς πολιτικό. Η αντοχή στις μεγάλες πιέσεις είναι στην ουσία θέμα ταξικής συνείδησης κι απαιτεί συστηματική ιδεολογικοπολιτική παρέμβαση που ν’ αποδεικνύει στο νέο τις συνέπειες του δρόμου ταξικής συνεργασίας στην Ελλάδα και διεθνώς, να φωτίζει τις συνέπειες της επιλογής του μικρότερου κακού, αλλά και τις δυνατότητες και τη συντριπτική υπεροχή του δρόμου ανάπτυξης της εργατικής εξουσίας, στον κάθε συγκεκριμένο κλάδο, για την ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών.

 

Πώς μπορεί ν’ αναπτυχθεί στους άνεργους νέους μια διαρκής ιδεολογικοπολιτική παρέμβαση;

 

Γρ. Λιονής: Ας πάρουμε το παράδειγμα των δεκάδων χιλιάδων μακροχρόνια ανέργων (πάνω από 2 χρόνια) με τάσεις απογοήτευσης, ελάχιστων απαιτήσεων, που ζητούν «δουλειά να ’ναι κι ό,τι να ’ναι», που αναζητούν ελπίδα στη μετανάστευση στο εξωτερικό.

Ασφαλώς έχουν σημασία οι κατάλληλοι τρόποι για ν’ αποκτήσουμε επαφή με αυτούς, να τους βρούμε στον ΟΑΕΔ, στη δουλειά πόρτα-πόρτα, σε καλέσματα σωματείων, λαϊκών επιτροπών. Όμως το σημαντικό είναι τι θα τους πούμε και πώς, αφού τους βρούμε, με ποιο περιεχόμενο θα διασφαλιστεί μια προσέγγιση με συνέχεια, με διάρκεια, με ουσιαστική αντιπαράθεση στην πολύμορφη αστική παρέμβαση.

Συγκεκριμένα πρέπει να σχεδιάσουμε μια συστηματική πολιτική παρέμβαση με κλιμάκωση που θα φωτίζει συνδυασμένα τις αιτίες της ανεργίας, τις αιτίες της καπιταλιστικής κρίσης, τις ιστορικές κατακτήσεις των σοσιαλιστικών χωρών, τη σημερινή κατάσταση και τις σχετικές πολιτικές στην ΕΕ και στις ΗΠΑ, την πείρα της μετανάστευσης, την ιδιαίτερη εξέλιξη στη συγκεκριμένη περιοχή που παρεμβαίνουμε. Π.χ. γιατί μειώνεται δραματικά η εξόρυξη και η λιγνιτική παραγωγή στη Δυτική Μακεδονία την τελευταία πενταετία, πώς επιδρά η «απελευθέρωση» του τομέα ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή.

Χρ. Μπαλωμένος: Πρέπει να δείξουμε στο νέο πού οδήγησε τα προηγούμενα χρόνια ο δρόμος προσέλκυσης μεγάλων καπιταλιστικών επενδύσεων και ποιες συνέπειες θα υπάρξουν από τα σχέδια πράσινης ανάπτυξης, π.χ. στα νησιά του Βορείου Αιγαίου. Αυτή η προσέγγιση πρέπει να είναι πολύμορφη, μ’ επιλογές που διευκολύνουν την επαφή με το νέο άνεργο, από την απλούστερη, ένα γλέντι αλληλεγγύης μιας Λαϊκής Επιτροπής, ενός σωματείου, μέχρι τις συστηματικές πολιτικές συζητήσεις σε συνδυασμό με προβολή ταινίας, τις βιβλιοπαρουσιάσεις σε συγκεκριμένα στέκια με τις νέες εκδόσεις της Σύγχρονης Εποχής. Μια σύνθετη μορφωτική παρέμβαση για τις άμεσες ανάγκες επιβίωσης του νέου ανέργου, την περίθαλψη, τον παιδικό σταθμό κλπ.

 

Ποια η κατάσταση στο φοιτητικό κίνημα και πώς παρεμβαίνουν οι δυνάμεις του Κόμματος και της ΚΝΕ;

 

Κ. Ιωαννίδης: Η κατάσταση στο φοιτητικό και σπουδαστικό κίνημα παραμένει άσχημη, δεν έχουν γίνει βήματα για το ξεπέρασμά της, παρά κάποια μικρά στα ΤΕΙ. Συνεχίζει να μην υπάρχει στην ουσία δομή οργανωμένου συνδικαλιστικού κινήματος. Βασικό ρόλο παίζει ο αρνητικός συσχετισμός που παραμένει, η κυριαρχία της γραμμής συμβιβασμού που εκφράζουν κύρια οι δυνάμεις των ΔΑΠ - ΠΑΣΠ, αλλά και ο διαβρωτικός κι εκφυλιστικός ρόλος που παίζουν οι δυνάμεις του οπορτουνισμού, που ναρκοθετούν κάθε προσπάθεια μαζικοποίησης και οργάνωσης του φοιτητικού κινήματος, κάθε προσπάθεια να υιοθετηθεί γραμμή ρήξης με την ΕΕ και τα μονοπώλια, με αποτέλεσμα οι όποιες σποραδικές αντιδράσεις να εγκλωβίζονται στην κυβερνητική εναλλαγή, να ενισχύονται οι αυταπάτες.

Σχετικά νέο στοιχείο αποτελεί μια πιο συντεταγμένη προσπάθεια που γίνεται στο φοιτητικό-σπουδαστικό κίνημα από το υπουργείο, από πρυτάνεις, από πολλούς καθηγητές, από τα Συμβούλια Διοίκησης κλπ., με μεγάλη ένταση τα τελευταία χρόνια, ώστε να χτυπηθεί η πολιτικοποιημένη οργανωμένη δράση, ν’ απομονωθούν οι δυνάμεις που καλούν σε ρήξη με τα μονοπώλια και την εξουσία τους. Εδώ π.χ. εντάσσεται η γιγάντωση του επιχειρήματος «έξω τα κόμματα και οι παρατάξεις», η δημιουργία διάφορων νέων δήθεν «ανεξάρτητων» από κόμματα παρατάξεων που έχουν συνήθως απευθείας συνεννόηση με προέδρους, πρυτάνεις κι επιχειρηματίες για τη στήριξη αντιλαϊκών αναδιαρθρώσεων ή επιμέρους συμφερόντων.

Από αυτήν τη σκοπιά, το βάρος πρέπει να δοθεί στην παραπέρα συγκρότηση και τη σταθεροποίηση της παρέμβασης του ΜΑΣ στο φοιτητικό και σπουδαστικό κίνημα, το συντονισμό του με το ΠΑΜΕ.

 

Το ΜΑΣ ήδη μετράει σχεδόν 5 χρόνια ζωής. Τι πείρα βγαίνει;

 

Κ. Ιωαννίδης: Πρέπει να γίνουν βήματα στην άνοδο της συσπείρωσης κόσμου στις επιτροπές αγώνα του ΜΑΣ, στη βελτίωση της λειτουργίας και της δράσης τους. Το ΜΑΣ πρέπει να κάνει σταθερά βήματα στη συσπείρωση φοιτητικών και σπουδαστικών συλλόγων, να πρωτοστατεί στο να έχουν οι σύλλογοι ζωντανή λειτουργία και δράση, π.χ. να έχουν λειτουργία τα όργανα των συλλόγων, να έχουν οι σύλλογοι σχέδιο δράσης που θα περιλαμβάνει την οργάνωση της πάλης, αλλά και πολιτιστικές-αθλητικές εκδηλώσεις, κοινές δράσεις με το ταξικά προσανατολισμένο εργατικό κίνημα κ.ά. Με τέτοιου είδους ενέργειες μπορούν να γίνονται κάποια έστω μικρά βήματα στην πρακτική αντιμετώπιση του εκφυλισμού και το ζωντάνεμα της λειτουργίας των συλλόγων.

Να γίνουν περισσότερα βήματα στη δημιουργία δομών και μορφών οργάνωσης, όπως επιτροπές στα έτη και τα τμήματα, αθλητικές, πολιτιστικές επιτροπές κι επιτροπές αλληλεγγύης στους συλλόγους. Υπάρχει πείρα από την αξιοποίηση της μορφής της συνέλευσης του έτους στα ΤΕΙ.

Χρ. Μπαλωμένος: Η ισχυροποίηση του ΜΑΣ περνά μέσα και από την ενίσχυση της συμπόρευσης σπουδαστικού, φοιτητικού κινήματος με το εργατικό, τη δουλειά με βάση τον κλάδο και τις προοπτικές του. Χρειάζεται να ενισχυθεί η κοινή δράση των επιτροπών αγώνα και των συλλόγων με τα ταξικά σωματεία και τις δυνάμεις του ΠΑΜΕ ανά κλάδο.

Κ. Ιωαννίδης: Ένα θετικό παράδειγμα είναι αυτό από την ίδρυση νέου συλλόγου στο τμήμα Νοσηλευτικής στο ΤΕΙ Αθήνας. Η ίδρυση του συλλόγου επιβλήθηκε από τις ίδιες τις ανάγκες. Το τμήμα της Νοσηλευτικής ανήκε στον ενιαίο σπουδαστικό σύλλογο της ΣΕΥΠ του ΤΕΙ Αθήνας που περιλαμβάνει τους σπουδαστές από 14 διαφορετικά τμήματα, που μάλιστα είναι διασκορπισμένα σε 4 κτήρια στην Αθήνα, κι έτσι υπήρχε μεγάλη δυσκολία στη διεξαγωγή συλλογικών διαδικασιών, οργάνωσης της πάλης κλπ. Επίσης το ΔΣ του συλλόγου της ΣΕΥΠ με ευθύνη των ΔΑΠ - ΠΑΣΠ συνεδριάζει σπάνια, γενική συνέλευση δε γίνεται σχεδόν ποτέ. Στο σύλλογο της ΣΕΥΠ κυριαρχεί ο εκφυλισμός. Γι’ αυτούς τους λόγους, η επιτροπή αγώνα Νοσηλευτικής του ΜΑΣ συζήτησε και αποφάσισε να ξεκινήσει τη διαδικασία για δημιουργία νέου συλλόγου. Είχε προηγηθεί μια πολύ πλούσια δραστηριότητα της επιτροπής αγώνα που την είχε καταξιώσει στα μάτια των σπουδαστών της σχολής. Στις συνελεύσεις της έφτασε να συγκεντρώνει 150 σπουδαστές του τμήματος, είχε πρωτοστατήσει στο να φτιαχτούν σε αρκετά έτη επιτροπές ετών κλπ. Η δημιουργία του συλλόγου φέτος το Σεπτέμβρη κι επίσημα (εγκρίθηκε το καταστατικό από το πρωτοδικείο, αφού μαζεύτηκαν τα χρήματα για το παράβολο) ήρθε ως αποτέλεσμα της πλούσιας δράσης της επιτροπής αγώνα του ΜΑΣ. Μαζεύτηκαν υπογραφές για την ίδρυση συλλόγου από εκατοντάδες σπουδαστές, έγινε ιδρυτική συνέλευση που ενέκρινε το καταστατικό κι εξέλεξε προσωρινή διοικούσα επιτροπή μέχρι να γίνουν εκλογές. Ο σύλλογος της Νοσηλευτικής, από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα (έστω αυτούς τους λίγους μήνες ύπαρξης), έχει επιβεβαιώσει πλήρως την ανάγκη δημιουργίας του και ύπαρξής του. Αποτελεί πραγματικά «αποκούμπι» στην πάλη των σπουδαστών για τα οξυμένα προβλήματά τους, έχει αναπτύξει πολύμορφη δράση με θεατρικές παραστάσεις (υπάρχει θεατρική ομάδα που έχει ανεβάσει 2 παραστάσεις), εξορμήσεις σε νοσοκομεία κ.ά. Ταυτόχρονα βέβαια έχει δεχτεί και τη λυσσαλέα επίθεση των δυνάμεων της ΔΑΠ, της ΠΑΣΠ, μερίδας καθηγητών που τον κατηγορούν ως «κόκκινο», «κομματικό» σύλλογο.

 

Η απόφαση της Συνδιάσκεψης κάνει ιδιαίτερη μνεία στους επιστήμονες, ερευνητές και υποψήφιους διδάκτορες. Πού οφείλεται η ανάδειξη του θέματος αυτού ως σημαντικού;

 

Χρ. Μπαλωμένος: Η κατηγορία των υποψήφιων διδακτόρων έχει σημασία για πολλαπλούς λόγους: Αποτελεί μια κατηγορία επιστημόνων στην οποία εντάσσεται μεγάλος αριθμός νέων και από τις λαϊκές οικογένειες. Πάνω από τριάντα χιλιάδες άτομα έχουν αυτήν τη στιγμή διδακτορικό δίπλωμα στην Ελλάδα, ενώ ο αριθμός των υποψήφιων διδακτόρων δεν μπορεί να υπολογιστεί άμεσα, αλλά είναι ιδιαίτερα αυξημένος. Βεβαίως ο χώρος αυτός δεν είναι ενιαίος σχετικά με την ταξική καταγωγή και την ταξική θέση, με σαφή τάση αύξησης του τμήματος των μισθωτών που ανήκουν ή προσεγγίζουν την εργατική τάξη. Φυσικά εκτός από αυτόν υπάρχει και ο αυτοαπασχολούμενος επιστήμονας και ο αστός επιστήμονας.

Συγχρόνως, ορισμένοι εργαζόμενοι από αυτήν την κατηγορία θ’ αποκτήσουν θέσεις-κλειδιά τόσο σε κρατικούς μηχανισμούς όσο και στον ιδιωτικό τομέα (καθηγητές σε ΑΕΙ-ΤΕΙ, στελέχη επιχειρήσεων κλπ.), ενώ δεν πρέπει να υποτιμηθεί και η δυνατότητα αξιοποίησης της επιστημονικής έρευνας των νέων αυτών ερευνητών σε θέματα που ενδιαφέρουν άμεσα το Κόμμα.

Γρ. Λιονής: Συγχρόνως κρατάμε στο μυαλό μας ότι, όταν μιλάμε για τον επιστήμονα στο πλευρό της εργατικής τάξης, εννοούμε κυρίως τον επιστήμονα που αξιοποιεί στρατευμένα τις γνώσεις του στην υπόθεση της εργατικής τάξης, στην πολιτική πρωτοπορία της, στο Κόμμα. Για παράδειγμα, ένας πολιτικός μηχανικός στον καπιταλισμό δεν μπορεί να «παράξει» φτηνές ποιοτικές κατοικίες, αλλά μπορεί με τις γνώσεις του να συμβάλει στη γενικότερη και βαθύτερη γνώση του αντικειμένου του από το Κόμμα ώστε να διαμορφώνει από πιο ολοκληρωμένα αιτήματα πάλης έως και θέσεις και σχεδιασμό για το πώς θα πρέπει να σχεδιάζονται οι κατοικίες στο σοσιαλισμό.

Η κατανόηση της έρευνας ως ανεξάρτητης μεταβλητής πέρα κι έξω από την οικονομική παραγωγική βάση είναι λαθεμένη. Στις σημερινές συνθήκες η ποδηγέτηση των ερευνητικών αντικειμένων με τα οποία θα καταπιαστεί ο νέος ερευνητής περνάει από πολλά κανάλια. Από τη χρηματοδότηση ή όχι του θέματος διατριβής, από την αυθεντία του καθηγητή, από την αποδοχή των απόψεών του από την επιστημονική κοινότητα, την ακαδημαϊκή του εξέλιξη και άλλα. Ζητούμενο είναι να μελετήσουμε βαθιά όλους αυτούς τους μηχανισμούς που πραγματώνουν την υποταγή της έρευνας στις ανάγκες των μονοπωλίων, για να τους αναδείξουμε και να βάλουμε στο επίκεντρο της συζήτησης το θέμα: Υποταγή της έρευνας και της επιστήμης στις ανάγκες των μονοπωλίων ή έρευνα για τους σκοπούς του κεντρικού σχεδιασμού της εργατικής εξουσίας με στόχο την ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών;

Γενικότερα, τον ταξικό προσανατολισμό της ερευνητικής δραστηριότητας συγκαλύπτουν οι διακηρύξεις σχετικά με την «ακαδημαϊκή ελευθερία» και την «επιλογή ερευνητικού αντικειμένου» του νέου ερευνητή. Συχνά κατανοείται η σχέση υποταγής της επιστήμης και της επιστημονικής έρευνας στο κεφάλαιο απλά ως αξιοποίηση ή μη των αποτελεσμάτων της επιστημονικής έρευνας με γνώμονα την κερδοφορία του κεφαλαίου. Ωστόσο η θέση αυτή δεν είναι ολοκληρωμένη. Η επιστήμη συνολικά στον καπιταλισμό εντάσσεται κι αυτή οργανικά στο κυνήγι του κέρδους. Για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια ενός αστού, του Bill Gates, «καπιταλισμός σημαίνει ότι η έρευνα στην ανδρική φαλάκρα χρηματοδοτείται περισσότερο από την αντίστοιχη για την ελονοσία».

Ταυτόχρονα, πεδίο πάλης στο χώρο των υποψήφιων διδακτόρων είναι η πάλη για τα δικαιώματά τους ως εργαζομένων, για μισθούς, ωράριο εργασίας και άλλα εργασιακά δικαιώματα.

 

Πώς σχεδιάζει το ΚΚΕ να δουλέψει ώστε να συσπειρώσει δυνάμεις στο χώρο των επιστημόνων και να τις καθοδηγήσει στην υπόθεση της εργατικής τάξης;

 

Χρ. Μπαλωμένος: Η προσπάθεια συσπείρωσης δυνάμεων στο χώρο αυτό και η καθοδήγηση της δουλειάς είναι ένα πολύ σύνθετο και περίπλοκο ζήτημα. Η δουλειά στις νεότερες ηλικίες και στην περίοδο των φοιτητικών σπουδών μπορεί να διευκολύνει σε μεγάλο βαθμό την πάλη για τη συσπείρωση των δυνάμεων. Όσο πιο αργά γίνεται μια τέτοια προσπάθεια τόσο πιο λίγες είναι οι πιθανότητες να επιδράσει καθοριστικά το Κόμμα σ’ αυτόν τον προσανατολισμό, τόσο πιο πολύ έχει επικρατήσει ο αντίπαλος.

Γενικά θα πρέπει να μας ανησυχήσει με ποιο τρόπο θα μπορέσει η «ματιά» του Κόμματος στα γεγονότα και τα πρόσωπα να πάει όσο πιο μακριά γίνεται.

Κ. Ιωαννίδης: Το ενδιαφέρον για το αντικείμενο των σπουδών, τις εργασίες των συντρόφων, τους δεσμούς τους με συγκεκριμένους καθηγητές, την επιλογή των θεμάτων της έρευνάς τους κλπ. πρέπει ν’ αποτελεί βασικό στοιχείο της καθοδήγησης αυτών των συντρόφων. Φυσικά πρόκειται για ένα περίπλοκο ζήτημα, ένα καθήκον απαιτητικό, ιδιαίτερα αν σκεφτούμε ότι πρόκειται για συντρόφους μικρούς σε ηλικία. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, ένα καθοδηγητικό όργανο να μην έχει πλήρη εικόνα π.χ. των δεκάδων διπλωματικών ή άλλων εργασιών που γίνονται στο πλαίσιο κάθε ΤΟ της ΚΝΕ, να μη φέρνει έγκαιρα τους συντρόφους που θέλουν να συνεχίσουν σε μεταπτυχιακό ή διδακτορικό επίπεδο σ’ επαφή με τ’ ανάλογα Τμήματα της ΚΕ, να προσανατολίζει, στο βαθμό του εφικτού, το περιεχόμενο της έρευνάς τους.

Υπάρχει μεγάλη δίψα από τις δυνάμεις μας για στήριξη και βοήθεια στο θέμα του αντικειμένου τους, βοήθεια στην επιλογή των καθηγητών, στο επιλεγμένο θέμα, στο χειρισμό ζητημάτων που προκύπτουν κατά τη συγγραφή των εργασιών τους. Αυτή η δίψα πρέπει να τροφοδοτηθεί ακόμα περισσότερο από τις Οργανώσεις, να συνδεθεί πιο άμεσα με τη δουλειά των τμημάτων τα οποία εξ αντικειμένου μπορούν με καλύτερους όρους να βοηθήσουν σε συνεργασία πάντα με την Οργάνωση του καθενός.

Γρ. Λιονής: Επίσης, ν’ αναπτύσσονται κριτήρια για τη στάση του κάθε συντρόφου στις σπουδές του, κατανοώντας τον εαυτό του ως μέλος της «συνολικής κομματικής διανόησης» και καλλιεργώντας την αγωνία να συμβάλει στον κομματικό πλούτο γνώσης κι επεξεργασίας. Η σημασία αυτή είναι καταρχάς διαπαιδαγωγητική για τον ίδιο το σύντροφο, ο οποίος κατανοεί μ’ αυτόν τον τρόπο σωστά τη στάση του ως κομματικού μέλους, είτε ως εργαζόμενος γενικά είτε πιο συγκεκριμένα ως εργαζόμενος σ’ ένα πανεπιστήμιο, ερευνητικό κέντρο, διδακτορικό κλπ.

Εκτός φυσικά από τη διαπαιδαγώγηση, υπάρχει και μια πιο πρακτική πλευρά που είναι η βοήθεια των συντρόφων στο Κόμμα να βαθύνει τη ματιά του σε μια σειρά ζητήματα, στα οποία τα όργανα και τα επιτελεία του δεν μπορούν να φτάσουν άμεσα τα ίδια.

 

Πώς το διαδίκτυο επενεργεί στη συνείδηση της νεολαίας;

 

Χρ. Μπαλωμένος: Το επίμαχο ζήτημα είναι να βοηθήσουμε τους νέους των εργατικών και λαϊκών στρωμάτων ν’ αναπτύξουν τη συνείδηση της ταξικής τους θέσης. Μια συνείδηση που δύσκολα προλαβαίνουμε να παρέμβουμε για την ανάπτυξή της στα «μικρά διαλείμματα εργασίας» της νεολαίας. Από την άλλη, υπάρχει μια διαρκώς πιο μελετημένη κι επεξεργασμένη παρέμβαση της αστικής τάξης, που μεταφέρει τη διαίρεση της κοινωνίας στο ηλικιακό πεδίο. Πρόκειται για τη θεωρία του «χάσματος των γενεών». Η νέα γενιά, «η γενιά του 21ου αιώνα», υποστηρίζουν πως κατέχει προηγμένες δεξιότητες χειρισμού κι αξιοποίησης των νέων ηλεκτρονικών προϊόντων, του νέου λογισμικού, των διαδικτυακών δυνατοτήτων, χαρακτηρίζεται από μια κλίση προς το κινητό τηλέφωνο και την ηλεκτρονική κοινωνική δικτύωση, είναι συμβατική χωρίς ριζοσπαστικές - επαναστατικές διαθέσεις, αλλά και δεν είναι πολιτικά αδιάφορη, καθώς διαπνέεται από ιδέες της δημοκρατίας, της ελευθερίας, το σεβασμό στ’ ανθρώπινα δικαιώματα και τέλος έχει προτίμηση σ’ ευέλικτες και χαλαρές μορφές εργασίας, που της αφήνουν ελεύθερο χρόνο για ψυχαγωγία, παιχνίδι, μάθηση, άθληση και άλλες δημιουργικές δραστηριότητες κοινωνικής συναναστροφής μέσα από το facebook, το twitter, την ανταλλαγή mp3 κλπ.

Γρ. Λιονής: Σίγουρα ορισμένα από αυτά τα χαρακτηριστικά είναι υπαρκτά, αλλά όλα μαζί μπορεί να τα συναντήσει κανείς σ’ έναν αριθμό παιδιών των μεσαίων και ανώτερων αστικών στρωμάτων που εξακολουθούν να έχουν λυμένα τα βιοποριστικά τους προβλήματα. Σήμερα ο νέος της εργατικής-λαϊκής οικογένειας «σκοτώνεται» για μια θέση 10ωρης κι 7ήμερης δουλειάς που σε πολλές περιπτώσεις είναι κι απλήρωτη. Αυτό το προφίλ, που συνοδεύεται με κολακευτικά σχόλια του τύπου «ηγέτης του 21ου αιώνα», είναι πολύ βολικό για τις νέες εργασιακές συνθήκες της μισοαπασχόλησης, της ανέχειας και της ανεργίας και δεν πρόκειται ν’ αλλάξει όπως οι ίδιοι ομολογούν.

Πλασάρουν ως λύση στις συνθήκες εργασιακής γαλέρας το διαδίκτυο, ώστε να περνάς «δημιουργικά» τον ελεύθερό σου χρόνο κάνοντας ό,τι δεν έκανε η προηγούμενη γενιά που δούλευε διαρκώς: Ζήσε τη ζωή σου και ψυχαγωγήσου, ανάπτυξε την κοινωνικότητά σου και τα ταλέντα σου στο διαδίκτυο.

Μέσω του internet και των όλο και νεότερων ανακαλύψεών του, facebook, e-books και μια σειρά άλλες «καινοτόμες» δραστηριότητες, καταβάλλεται σημαντική προσπάθεια να οργανωθεί ο ελεύθερος χρόνος της νεολαίας. Από τη μια προετοιμάζουν την ελίτ των γκουρού των νέων τεχνολογιών για τη διεύθυνση της καπιταλιστικής παραγωγής και από την άλλη μια υποταγμένη, χειραγωγημένη κι αόρατα επιτηρούμενη σε κάθε της βήμα εργατική τάξη. Γι’ αυτό δεν υπάρχει μεγαλύτερη αφέλεια από το να παρασύρεται κανείς από τη μαγεία των μορφών κοινωνικής δικτύωσης και να πιστεύει πως ξέρει ν’ αποφεύγει τις κακοτοπιές.

Εν τέλει, βασικό να κατανοηθεί είναι πως προσπαθούν να επιδράσουν στον τρόπο σκέψης, στον τρόπο κοινωνικοποίησης, ν’ αξιοποιήσουν τη σημασία που έχουν αυτά τα νέα τεχνολογικά μέσα για τη νέα γενιά για να συκοφαντηθούν οι σημερινές μορφές κοινωνικής οργάνωσης της εργατικής τάξης, τα σωματεία κλπ. Το διαδίκτυο δεν είναι ταξικά ουδέτερο, παρόλο που παρουσιάζεται και φαίνεται ως τέτοιο.

 

Ποια είναι η θέση του ΚΚΕ και πώς πρέπει να δράσει για ν’ αντιμετωπίσει την παραπάνω κατάσταση;

 

Γρ. Λιονής: Δε χωράει αμφιβολία ότι η σημερινή νεολαία και ιδιαίτερα οι έφηβοι χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την πολυσυζητημένη blogόσφαιρα για ενημέρωση κι επικοινωνία, ακόμη και για να εκφραστούν.

Από τη μεριά μας, φυσικά δεν είμαστε γενικά αρνητές του διαδικτύου. Αντίθετα δώσαμε σημασία στην παρουσία μας στο διαδίκτυο. Θυμίζω πως το Κόμμα μας ήταν από τα πρώτα που αξιοποίησαν το internet, τόσο στη διάδοση των θέσεών του όσο και στην εφημερίδα του, το «Ριζοσπάστη».

Αυτόν το δρόμο πρέπει να συνεχίσουμε. Να εντείνουμε την ιδεολογική και πολιτική παρέμβασή μας στο διαδίκτυο, ν’ αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες αυτού του μέσου για να προσεγγίσουμε καλύτερα τις μικρότερες ηλικίες. Ν’ απευθυνθούμε στη δική μας νεολαία για να βρούμε με ευθύνη του Κόμματος νέες και πρωτότυπες, ακόμη πιο κατάλληλες μεθόδους αξιοποίησης αυτών των τεχνολογιών.

Όμως είναι ανάγκη να επιτεθούμε σε αντιλήψεις περί διαδικτυακών κινημάτων και να εξηγήσουμε καλύτερα την ανάγκη περιφρούρησης συντρόφων και οπαδών ή της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων. Για το λόγο αυτό, η δική μας απάντηση δεν μπορεί να δοθεί μόνο μέσ’ από αυτά τα μέσα, πόσο δε μάλλον με τον τρόπο που η αστική τάξη τ’ αξιοποιεί, αλλά κυρίως στο δικό μας προνομιακό πεδίο: Στη ζωντανή κοινωνική συναναστροφή και δραστηριότητα, στο σχολείο της ταξικής πάλης, της πραγματικής ζωής και όχι της διαμεσολαβημένης από τα διάφορα κέντρα της αστικής εξουσίας. Σ’ αυτό το πεδίο μπορεί κανείς ν’ αξιοποιήσει δημιουργικά τη νέα τεχνολογία.

Χρ. Μπαλωμένος: Ο ελεύθερος χρόνος της νεολαίας αποκτά μεγαλύτερο βάρος ποσοτικά και ποιοτικά και δε νοείται πια παρέμβαση στη νεολαία χωρίς την ενασχόλησή μας με την οργάνωση του ελεύθερου χρόνου της με μορφές μάλιστα ελκυστικές, ενδιαφέρουσες, δυναμικές. Δε φτάνει πια η παρέμβασή μας την ώρα της δουλειάς και του σχολείου. Χρειάζεται να καλλιεργήσουμε, ν’ αναδείξουμε άλλο τρόπο ζωής, άλλα πρότυπα.

Πεδίο ταξικής πάλης είναι ο πολιτισμός και η ψυχαγωγία και μάλιστα πολύ σύνθετο, όσο και αποδοτικό. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως δεν μπορεί μια πολιτιστική και αθλητική δραστηριότητά μας για τη νεολαία να είναι μία φορά το χρόνο στο Φεστιβάλ. Χρειάζεται να μπουν οργανωτικές, πολιτικές και ιδεολογικές βάσεις για μόνιμη και σταθερή παρέμβαση, ξεκινώντας από τις μεγάλες πόλεις που συγκεντρώνονται περισσότερες δυνάμεις νέων στις γραμμές μας. Η εμπειρία, τόσο η κεντρική όσο και από Οργανώσεις που επιχείρησαν ν’ αναπτύξουν κάποια πολιτιστική δραστηριότητα, δείχνει πως, όταν ανοίγουμε όλα τα μέτωπα πάλης μας, πολλαπλασιάζονται οι δυνάμεις μας. Αυτό στη νεολαία μπορεί να λειτουργήσει δυναμικά και κυρίως διαπαιδαγωγητικά. Το ζητούμενο δεν είναι απλά να παρέμβουμε όπου ψυχαγωγείται και αθλείται η νεολαία, αλλά να της δώσουμε εμείς τη δυνατότητα ν’ αναπτύξει τη δημιουργικότητα και τα ενδιαφέροντά της σ’ ένα πλατύ πεδίο που ξεπερνά την ατομικότητα: Στο κοινωνικό, ιστορικό πεδίο, το μόνο όπου μπορεί να πάρει και να δώσει ό,τι μπορεί ο άνθρωπος περισσότερο.

Το Κόμμα μας είναι δημιουργικό και διαρκώς εξελισσόμενο. Σε όλες τις επεξεργασίες του μετά από τις ανατροπές αντιμετωπίζει τη ζωή διαλεκτικά στην κίνηση και τις αντιφάσεις της. Με δημιουργικότητα και διορατικότητα πρέπει να σκύψουμε και πάνω στη νεολαία αν θέλουμε να δούμε το φωτεινό μέλλον της ανθρωπότητας.

 

Στο πεδίο των ναρκωτικών, πώς έχει δουλέψει το ΚΚΕ όλο αυτό το διάστημα;

 

Χρ. Μπαλωμένος: Τα ναρκωτικά αποτελούν βασικό κοινωνικό πρόβλημα σήμερα για τη νεολαία, πάνω στο οποίο πρέπει να έχουμε και έχουμε ως Κόμμα συνεχές ανοιχτό μέτωπο. Από την προηγούμενη συνδιάσκεψη έχουμε μετρήσει βήματα που δεν αφορούν μόνο την επεξεργασία των θέσεών μας και τις κεντρικές παρεμβάσεις, αλλά και τη δουλειά των ΚΟΒ και των ΟΒ για τα ναρκωτικά τόσο εσωτερικά, ιδιαίτερα στην ΚΝΕ, όσο και από άποψη παρεμβάσεων.

Επιπλέον πολλές Οργανώσεις πήραν πρωτοβουλίες για να κάνουν εκδηλώσεις με θέμα τα ναρκωτικά και μάλιστα με στόχευση σε τεχνικές σχολές και χώρους νεολαίας, αξιοποιώντας και την μπροσούρα του Κόμματος. Από την άλλη και ο «Οδηγητής» έχει σταθερό μέτωπο με τα ναρκωτικά και το ειδικό ένθετο που είχε εκδώσει αξιοποιήθηκε. Αποτέλεσμα ήταν να συζητηθεί ευρέως με πολλή νεολαία και γονείς και να προβληματιστούν και να μεταφέρουν την εμπειρία και τη γνώμη τους.

Ταυτόχρονα, η παρέμβαση της ΚΝΕ στην ιδεολογική διαμάχη με τις αντιαπαγορευτικές θεωρίες και τ’ άλλα αστικά ιδεολογήματα ήταν στοχευμένη και καλά στημένη, με πρωτοβουλίες όμως κυρίως κεντρικές. Επιπλέον, απέκτησε σταθερή επαφή με το ΚΕΘΕΑ και τα κέντρα πρόληψης καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου και με τη συμβολή του ΠΑΜΕ έκανε προσπάθειες για παρέμβαση και στους εργαζομένους.

Από την άλλη, στην επεξεργασία μας σωστά λέμε ότι η τοξικομανία είναι τρόπος ζωής που έχει στο επίκεντρό του το κυνήγι της ουσίας και την ενασχόληση μόνο με τα ναρκωτικά, η οργάνωση της δουλειάς μας ειδικά στη νεολαία χρειάζεται να βάλει στο σχεδιασμό όλους αυτούς τους παράγοντες. Αντί αυτού, η δουλειά μας σταματάει στη διαφώτιση και δεν προχωράει αποφασιστικά στο κύριο καθήκον μας που είναι η οργάνωση του κινήματος της ίδιας της νεολαίας με χαρακτηριστικά τόσο απόκρουσης της ναρκωπροπαγάνδας όσο και διεκδικητικά, που να δένουν τα γενικά (δουλειά με δικαιώματα, μόρφωση, υγεία, παιδεία κ.ά.) με συγκεκριμένες διεκδικήσεις π.χ. για τα κέντρα πρόληψης. Επιπρόσθετα, στην επεξεργασία των θέσεών μας πρέπει να τονωθεί το κομμάτι του τι διδάσκεται στα πανεπιστήμια για το θέμα της τοξικομανίας και του τι υπάρχει στον τομέα της έρευνας γι’ αυτό (να δοθεί η αντιπαράθεση πιο ολοκληρωμένα, να μελετηθεί ο προσανατολισμός της έρευνας από τα μονοπώλια πάνω σ’ αυτό το θέμα, να ενσωματωθούν σημαντικές ανακαλύψεις κ.ά.).

Πρόβλημα είναι ακόμη ότι δεν έχουν σταθερά σχεδιάσει οι ΚΟΒ και οι ΟΒ μακροπρόθεσμα την παρέμβασή τους στη νεολαία, αλλά είναι περισσότερο καμπανιακή, με αποτέλεσμα τα βήματα που μετράμε να είναι πολύ μικρά σε δύσκολους τομείς όπως η εργαζόμενη νεολαία, οι άνεργοι και η τεχνική εκπαίδευση στους οποίους συναντάται το πρόβλημα, χωρίς να σημαίνει ότι «όλοι» σ’ αυτόν το χώρο «κάνουν χρήση», έστω και περιστασιακά. Το βασικό, τόσο σε αυτούς τους χώρους όσο και γενικότερα, είναι να σταματήσει να υπάρχει ανοχή και δικαιολόγηση της τοξικοεξάρτησης.

 

Ποια είναι τα επόμενα βήματα του ΚΚΕ πάνω σ’ αυτό το θέμα; Πώς θα μπορούσε να εντείνει τη δράση του σε μια πιο καλά σχεδιασμένη βάση;

 

Κ. Ιωαννίδης: Για να βοηθηθεί η δουλειά μας σ’ αυτό το ζήτημα, θα ξανακυκλοφορήσει η μπροσούρα επικαιροποιημένη. Πρέπει να ξανασυζητηθεί στα όργανα και σε όλη την κλίμακα της Οργάνωσης, κυρίως για να βοηθηθούν τα νέα μας μέλη στο Κόμμα, αλλά και στην ΚΝΕ.

Δεν αρκούν όμως, όπως προαναφέρθηκε, οι κεντρικές πρωτοβουλίες κι εκδηλώσεις, ούτε η εξ αφορμής δουλειά πάνω στο πρόβλημα. Πώς, για παράδειγμα, θα βάλει το θέμα αυτό σταθερά στη ζωή και στη δράση μια Οργάνωση; Θα μπορούσε κάθε Οργάνωση να επιλέξει έναν εργατικό χώρο, ένα συγκρότημα τεχνικών σχολών, έναν πολιτιστικό σύλλογο και την ένωση γονέων. Έπειτα να βρει τι υπάρχει και από δομές πρόληψης, στεγνά προγράμματα ή επιστήμονες με σωστές απόψεις για την τοξικοεξάρτηση. Να βρει ένα παράρτημα του ΕΣΥΝ και τη Λαϊκή Επιτροπή.

Με βάση αυτά, θα μπορούσε να σχεδιάσει την παρέμβασή της μ’ εξορμήσεις σε αυτούς τους χώρους με ανακοινώσεις και ειδικά επεξεργασμένα υλικά για τον κάθε χώρο, με ανταποκρίσεις στο «Ριζοσπάστη» και τον «Οδηγητή», με ερωτήσεις των βουλευτών μας στη Βουλή, με σχεδιασμό προφεστιβαλικών εκδηλώσεων, με προσπάθεια των δημοτικών μας συμβούλων να βάζουν στα δημοτικά συμβούλια ως θέμα την οργάνωση της πρόληψης.

Παράλληλα, με πρωτοβουλία των κομματικών μελών και των μελών της ΚΝΕ να γίνουν παρεμβάσεις των μαζικών οργανώσεων, να έρθουν σ’ επαφή το ΕΣΥΝ, γονείς, το 15μελές, καθηγητές. Θα μπορούσαν να οργανωθούν παρεμβάσεις στα κέντρα πρόληψης.

 

Βλέπουμε ότι αναβαθμίζεται η δραστηριότητα γύρω από ζητήματα αθλητισμού, γίνονται εκδηλώσεις κλπ. Τι πείρα βγαίνει από αυτές τις πρωτοβουλίες;

 

Χρ. Μπαλωμένος: Το τελευταίο διάστημα που η Οργάνωση πήρε πρωτοβουλίες με αθλητικές δραστηριότητες, τόσο κεντρικά όσο και τοπικά, βγήκαν στην επιφάνεια αρκετές πλευρές από αυτές που αναφέρουμε στα κείμενά μας περί μηχανισμού ενσωμάτωσης και πώς επιδρά το σύστημα μέσω του αθλητισμού στη συνείδηση. Είδαμε όμως και δικές μας χρόνιες αδυναμίες που πρέπει ν’ αντιμετωπίσουμε.

Ορισμένα παραδείγματα: Υπάρχουν νέοι αθλητές που δέχονται πίεση από το περιβάλλον τους για χρήση αναβολικών. Υπάρχουν φίλοι της ΚΝΕ που ασχολούνται μ’ ένα άθλημα και τους πλασάρονται ουσίες προκειμένου να έχουν ταχεία μυϊκή σωματική βελτίωση. Ιδιαίτερα στα μαχητικά αθλήματα αυτό σημαίνει επιβολή. Αξιοποιούν τη δύναμη, τις δεξιότητες, καλλιεργώντας τον ανταγωνισμό, τον ατομικό δρόμο, το μίσος. Υπάρχουν σύντροφοι και φίλοι του Κόμματος γονείς, που είναι μέλη αθλητικών σωματείων. Ταυτόχρονα είναι και μέλη συλλόγων γονέων και μέλη εργατικών σωματείων. Ενώ στο σύλλογο γονέων αντιστέκονται στο να βάλουν οι γονείς το χέρι στην τσέπη, στον αθλητικό σύλλογο ή και πολύ περισσότερο στο δήμο, το θεωρούν δεδομένο. Πολλά παιδιά εγκαταλείπουν τον αθλητισμό π.χ. κολυμβητήρια -που η συνδρομή έχει φτάσει και 50 ευρώ- χωρίς καμία αντίδραση.

Γρ. Λιονής: Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα είναι πρώτη στα υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά, ιδιαίτερα στα φτωχά λαϊκά στρώματα. Η πολύωρη σχέση σε καθημερινή βάση με το διαδίκτυο δημιουργεί τάση εγκατάλειψης της ενασχόλησης μ’ ένα άθλημα. Αυτό δεν είναι εύκολο ν’ αντιμετωπιστεί από τα ίδια τα παιδιά ή από τους γονείς.

Με βάση τη μέχρι τώρα πείρα, μπορούμε να συμπεράνουμε τα εξής:

Το μέτωπο της φυσικής αγωγής και του αθλητισμού, παρ’ όλες τις πρωτοβουλίες, συνεχίζει να βρίσκεται έξω από την καθημερινότητα της Οργάνωσης σ’ επίπεδο συζήτησης, καταγραφής, σχεδιασμού και παρέμβασης, αν και παραμένει επιλογή κι ανάγκη της λαϊκής οικογένειας και ιδιαίτερα των παιδιών της. Έρχεται όμως σε αντίθεση με την οικονομική κατάσταση που βιώνει και σε αντιπαράθεση με τις προτεραιότητες που βάζει για τη μόρφωση.

Συνεχίζει η έλλειψη σχεδιασμένης δράσης, ενώ υπάρχουν μέλη, φίλοι του Κόμματος που καθημερινά βρίσκονται στα γήπεδα, έχουν επαφή με κόσμο, κάνουν γνωριμίες. Όλα τ’ αθλητικά κέντρα συγκεντρώνουν καθημερινά εργαζομένους, ανέργους, μαθητές στους οποίους μπορούμε να παρέμβουμε οργανωμένα με αιτήματα και στόχους και όχι μόνο γι’ αθλητικά ζητήματα.

Πρόσφατη είναι η απόφαση για γενίκευση της ανταποδοτικότητας των προγραμμάτων της ΓΓΑ στους δήμους, αλλά και των προγραμμάτων των δήμων που έχουν οργανισμούς. Η εξέλιξη αυτή θα επιδράσει στην πρόσβαση. Ήδη έχει μειωθεί το ποσοστό των παιδιών που συμμετέχουν συστηματικά σε δραστηριότητες. Τα σωματεία, που μέχρι τώρα χρησιμοποιούσαν εγκαταστάσεις και υποδομές των δήμων, τώρα θ’ αναγκάζονται να πληρώνουν μερίδιο για τη συντήρηση και τη λειτουργία, ενοίκιο δηλαδή που θα μεταφέρεται στους γονείς.

Κ. Ιωαννίδης: Υπάρχει έδαφος. Η εμπειρία από τις πρωτοβουλίες που έχουμε πάρει μέχρι τώρα φαίνεται ότι αγγίζουν ευρύτερα έναν κόσμο. Υπάρχει έδαφος να προσεγγίσουμε κόσμο, να προβληματίσουμε με τις θέσεις και τα αιτήματα που βάζουμε, διότι αυτό που λέμε «ο αθλητισμός δικαίωμα και όχι πολυτέλεια» πατάει σε μια πραγματικότητα. Με βάση την πείρα μας από τις ανάλογες δράσεις μας στα φεστιβάλ, μπορούμε να τις διευρύνουμε και στις γειτονιές, στους δήμους, παίρνοντας υπόψη την τοπική έκφραση των προβλημάτων.